Oshikukuta sha adha oshikethahangano shomahooli sho sha pupaleke oondando

Modestus Amutse

Oshikethahangano shopashigwana shomahooli niikwankondo shedhina National Energy Fund (NEF) oshili pokukuta konima sho taku hokololwa epangelo lya kutha moshigandhi oshimaliwa shoobiliyona N$1.3 muule woomwedhi mbali okupupaleka ondando yomahooli ndjoka ya kala tayi londo noonkondo moshilongo.

Otaku hokololwa kutya mongashingeyi moshigandhi omuna owala oshimaliwa shi li pokati koomiliyona N$200 noN$300.

Minista gwoofabulika, iikwamina niikwankondo, Modestus Amutse okwa popi kutya oshimaliwa shomoshiketha osha shuna pevi noonkondo molwashoka epangelo okwa li kutha onkatu okushonopeka oondando dhomahooli shi vule mpoka kwa li dhina okukala.

“Shoka sha hupa moshikethahangano sho-National Energy Fund oshishona lela, ashike otatu popi ngaa shi li poomiliyona N$200 okuya poomiliyona N$300,” osho minista a lombwele onzonkundaneki ndjika ngaaka oshiwike shika.

Elongitho lyoshimaliwa oshindji olya tameke muApilili sho oondando dhomahooli muuyuni dha yi pombanda noonkondo omolwiita mbyoka ya nayipala pokati kAmerika niilongo yokuuzilo-kati.

Opo kondando yomahooli ku yululwe pootenga dhomahooli moshilongo epangelo okwa li lya kwathele sho lya longitha oomiliyona N$805 muApilili, omanga muMei olya longitha oomiliyona N$490, okuhwepopeka onkalo.

Iifuta mbyoka oya pitike wo epangelo li kaleke oondando dhomahooli dhi kale inaadhi lunduluka momwedhi gwaMei.

Ehanganokalelipo lyooyene yomahooli moshilongo lyedhina Fuel and Franchise Association of Namibia (Fafa) olya popi kutya omalongekidho gepangelo gopakathimbo gokulanda omahooli kehangano lyedhina Vitol, naga kwathele okugalulila kondjila oshikethahangano shomahooli shoka sha zi oshimaliwa sha kwathele mokupupaleka oondando dhomahooli.

Fafa okwiindile opo okulanda omahooli okupitila kuVitol kukale inaaku tula moshiponga oshikethahangano ngele otashi ya pashimaliwa.

“Ngele epangelo otali popi kutya olya ninga etokoli lyi li mondjila, omolwashike lya tokola okulanda omahooli okupitila muVitol muule ashike woomwedhi ndatu? Shoka ando oshina nee okukala tashi hupitha oshikethahangano.

Ando inashi pumbwa okukala she eta oshizemo oshiwinayi,” osho omunashipundi gwaFafa, Michael Ludeke a popi ngaaka.

Ashike minista okwa popi tati tati: “Shoka osho sheetitha epangelo li kandeke onkalo opo li kwathele oshigwana shi vule okukala tashi landa omahooli poopomba kondando ohwepo.

Ando shoka okwa li inaatu shi ninga ando omaahooli oga kala gena ondilo noonkondo poopomba.”

Opwa kala iifuta nenge iihohela mbyoka hayi gwedhwa komahooli netompelo kutya omathimbo gamwe oondjila ohadhi kala dha thinana dhokweeta omahooli moshilongo.

Minista okwa popi kutya epangelo ohali futile ko aaniihauto iifuta mbyoka hayi gwedhwa ko kaalandithi yomahooli naashoka ohashi eta oshimaliwa oshindji shi longithwe okuza moshigandhi shepangelo.

“Ando iifuta mbyoka okwa li ihaayi gwedhwa ko kondando yomahooli, ando otwa futa oshimaliwa oshishona.

Pakukuthapo iifuta mbyoka ando osha kotha konyala oomiliyona N$300 komwedhi, naashoka ando epangelo otali hupitha oshimaliwa oshindji,” osho a popi ngaaka.

Okwa popi kutya iihohela yoludhi ndoka otayi ka kuthwa po molwashoka oya nongele kutya haaluhe oondjila dhokweeta omahooli hadhi kala dha thinana nonkene kashi li pauyuuki iihohela yi kalekwe po.

Minista okwa popi kutya iifuta mbyoka okwa li ye etwa po metsokumweuvathano pokati kuuministili naalandithi yomahooli moshilongo opo shi futilepo oonkalo dha thinana dhokweeta omahooli moshilongo ndhoka hadhi holokapo omalupita nohadhi pula mondjato.

Pokati mpoka, Amutse okwa popi kutya elando lyomahooli lyopakathimbo lyoomwedhi ndatu okupitila kuVitol otali gandja ompito opo epangelo lyi ilongekidhile omulandu omupe gwokweeta omahooli moshilongo.

Minista okwa popi kutya epangelo oli na omathaneko gokweetapo elando lyomahooli pamuhanga ano aalandithi yomahooli moshilongo ya kale taya landa paukumwe molwashoka omukalo ngoka ohagu eta ombiliha.

Pokati mpoka, Amutse okwa popi kutya okuza nena, ondando yomahooli okwa tegelelwa yi shune pevi, moka omahooli gopetrola taga shuna pevi noN$1 molita, omanga omahooli godisela taga shuna pevi nooN$4.

Ondando yomahooli mOmbaye moka hamu thikile omahooli ngashingeyi oyi li pooN$22.48 molita omanga omahooli godisela goludhi lwo50ppm oge li pooN$24.26 molita osho wo omahooli godisela goludhi lwo10ppm ga thikama pooN$24.36 molita.

Ondando yomahooli pomahala galwe otayi shuna pevi shiikwatelela kuukule wokuza poontenga shomahooli mOmbaye.

Amutse okwa gwedhapo kutya onkalo yiita yokuuzilo-kati ndjoka ngashingeyi ya lotela, onkalo yegandjo lyomahooli ya yambuka po, ondjele yoshimaliwa shaNamibia ya londo osho wo ondando yokufala iinima komahala ga yooloka ya shuna pevi oyo yimwe yomwaambyoka tayi eta oondando dhomahooli dhi shunwe pevi.


Latest News