Eenhele dokunanena omakaya otadi ka pumba
Oministeli yOundjolowele nOmayakulo Opanghalafano oya pula kuningwe eeveta da yooloka odo tadi ka ngabeka eenhele dokunanena omakaya moshiwana.
Eeveta dipe otadi ka ngabeka okunanena omakaya “meni leenhele depangelo, eenhele doilonga nomoshiwana” notadi ka kwatela mo yo pondje yomatungo, “mwa kwatelwa oshinano sheemita o50 kokule noipangelo, eefikola/eenhele dounona, eenhele dokutulikila oyeendifo nadikwao odo hadi yandje omayakulo ounona”.
Omalunduluko aa taa pulwa paife otaa yandjwa koshiwana pefimbo leenghundafana dopashiwana tadi ningwa oshilongo ashishe.
Oministeli oya ti omalunduluko aa pumbiwa shaashi omaludi omakaya a yooloka otaa ningi ahapu, tashi eta omalimbililo kutya otaa longifwa ngahelipi kovanyasha, ee va pika ngahelipi nomalunduluko oo taa dulu okudja mokuwilika omakaya nawa.
Ashike oovene veengeshefa moshikondo shokutambula ko ovaenda, nande ongaho, ova ti eeveta dipe odo tadi pulwa otadi ka kuma eengeshefa davo nai neenghono.
Namibia okwa shaina Omulandu wEhangano lOundjolowele lOpaunyuni wOkuwilika Omakaya momudo 2005.
Oministeli oya ti omalunduluko oo taa pulwa otaa lalakanene okutula oveta pamwe noikwamakaya ipe nokunghonopeka etulomoilonga lomilandu dokuwilika omakaya.
Mokati komalunduluko ape a fimana oo taa pulwa omwa kwatelwa efatululo “loinima ya ngabekwa”.
Efatululo olo tali pulwa otali ka kwatela mo oikondo yokututa oikwamakaya aishe koonono.
Oovene novayandji voilonga otava ka taalela oshinakuwanifa sha kwata moiti shokuwilika okunana omakaya peengeshefa davo.
Okomitiye oyo tai talulula okatendo otai pula opo eengeshefa di kelele okunanena omakaya peenhele da ngabekwa.
She likolelela keindilo lokomitiye, oovene novayandji voilonga ove na “oshinakuwanifa shokukelela okunana omakaya, shokutula po omadidiliko taa ngabeke okunana omakaya nokwaamena ovanailonga vaha kale peenhele tapa nanenwa omakaya”.
Omalunduluko oo taa pulwa a ningwe otaa ngabeke yo okunanena omakaya meni leengeshefa.
“Kapu na onhele yokunanena omakaya meni ya pitikwa; okukala pu na omhepo ile okakololo ke li lile itashi ti okuliufa koveta,” okomitiye tai ti.
Eshi otashi ti eengeshefa itadi ke liufa ashike koveta pakutota oukololo vokunanena omakaya meni lomatungo, okutula mo omipepo ile okutongola ovanani vomakaya mwaavo ihava nane omakaya.
Ovanhu otava ka ngabekwa vaha nanene omakaya “meni lomatungo, leenhele doilonga nomokati koshiwana”.
Omunashipundi wEhangano loipambele yEliko moshilongo Jason Kasuto okwa ti omangabeko omakaya oo taa pulwa otashi dulika a hepeke eengeshefa dishona novalandifi vomomalukanda ovo ve lineekela mokulandifa omakaya.
Kasuto okwa ti kashipu okumona ngee eengeshefa otadi ka dula ngaa okumona omukalo wokukonga oiyemo oyo kwa li hai di momakaya.
“Oiyemo oiyemo ashike, unene ngaa oyo ya kala po efimbo lile.
Natango oshidjuu okumona kutya oshike tashi i ponhele yayo,” osho a ti ngaho.
Kasuto okwa ti oshinima eshi nashi talwe nawa okudja keembinga adishe, youndjolowele noinima aishe yopanghalafano ya pamba omakaya.
“Otu shi kutya opu na omikundu dihapu da kwatakanifwa nomakaya. Otapu dulu okukala etomeno la kola,” osho a ti ngaho.
