Omukulunhu wehongo koKavango Uninginino, Pontianus Musore ota indile, kuningwe eenghendabala da nuka po pokati keefikola, eefamili, oshiwana nomayakulo opaundjolowele, konima ounona ve li 1 460 va twa ofikola okati navamwe va ninga omateelelo ve li 332.
Omivalu daxuuninwa oda holola kutya omwaalu wounona va fiya po ofikola owa ya pombada okudja po809 momudo 2024 fiyo opo1 460 odula ya dja ko moshitopolwahoololo.
Wounona ovo va ninga omateelelo owa dja po273 momudo 2024 fiyo opo332 odula ya dja ko.
Oikandjohongo oyo i na ounona vahapu va fiya po ofikola omwa kwatelwa Ncuncuni, mu na ounona ve li 273, Bunya 264 noNzinze mu na ounona ve li 257.
Momapulaapulo noNampa onghela, Musore okwa ti oshinima eshi oshi li elondwelo nosha pumbwa eenghendabala da nuka po, pondodo yeefikola nomoshiwana.
“Ohatu longo noudjuu momaumbo nomeengulu dofikola.
Oluhepo, ekufombinga lovadali la nghundipala nomumbwe younongo mehongo li na sha noinima ya pamba omilele otai fininike ounona va fiye po ofikola,” Musore ta ti.
“Otwa hala keshe ofikola, omudali nokilinika va longele kumwe opo ovanafikola va kale meefikola ndee tava mane elihongo lavo.”
Musore okwa ti onghalo yomaxupilo otai twikile nokuxwaxwameka omafaulo, shaashi ounona otava kongo oilonga ile tava yambidida noinakuwanifa yomomaumbo.
“Omakateko opolohalama yokuyandja oikulya meefikola otaa faulifa ounona nokuhapupaleka okufiya po ofikola.
Komaumbo, efiloshisho inali wana, okuwililwa po komadilaadilo, efiloshisho ile oilonga yomomaumbo nayo otai eta okukala inave lipaka mo.”
Oukadona, omateelelo natango ee li osheetifi shokufiya po ofikola sha kula, sha etwa kouyelele wa pamba okuninga omateelelo inau wana nomaitavelo opamufyuululwakalo kombinga yokukundafana oinima ya pamba omilele.
Musore okwa indila eefikola di tameke okuyandja omahongo omondjila a yeleka eedula e na sha nomilele.
“Ounona ova pumbwa ouyelele wa yela nou li mondjila kombinga yomilele, oinima oyo tai dulu okukelela omateelelo momikifi, o-HIV nomikifi adishe hadi tandavele okupitila moixulu, omakwatafano e na oundjolowele nokutula po omafaneko omondjila,” osho a ti ngaho.
Omukulunhu wehongo wopashitopolwahoololo ota pula ku kongwe ovahongi novayandji vomauyelele vovanyasha, va deulwa opo va kwatele komesho eetundi da pamba oinima ei nokuyambidida ounona ovo ve li moshiponga.
“Itatu dulu okupotokonona oshinima eshi oshe atuke meefikola,” Musore ta ti.
“Okukelela omateelelo mokati kounona nokufiya po ofikola okwa pumbwa eenghendabala dopamuhanga.
Elalakano letu linene okwaamena onghalonawa yovanafikola ndee hatu va kaleke mondjila iwa va mane elihongo lavo.”
-NAMPA
