Efundja ola fiya la teyaula neenghono

Efano: Namutenya Ndadi EFUNDJA … Omaumbo noinima yovakalimo vahapu mOvenduka okwa li ya nyanaunwa komeva odula oyo ya ninga omafiku tai loko moshilando. Ovanhu vamwe ova kanifa oikulya yavo, oinima younona yofikola nosho yo oikutu.

Kuvahapu omudo upe owe ya nehafo linene netameko lipe, ashike kuvamwe, owe ya nomeva efundja anyanyaleka taa lotoka meebashu mOvenduka.

Omukalimo womOtjomuise Angelica Puuahe (15) okwa li ashike ku na kashona a ye nomeva efundja omutenya wOlomakaya.

“Okwa li ashike ya tameka nomata odula ashona, nokonima efundja inali dilila ko. Okwa li tu li meni leumbo nameme eshi oinima aishe ei kwa li tai ningwa, eshi twa ka mona eumbo letu oli yadi omeva.”

Puuahe okwa ti, omeva okwa li a twa mofingo yaye.

“Ohandi dimbulukwa meme ta ingida tu ndje mo meumbo shaashi omeva okwa li ahapu, nokwa li nda dama muye. Omeva okwa li e na eenghono unene ndee handi kanifa eenghono nokweefa onyala yaye.”

Lao linene ongudu yovalumenhu okudja poushiinda oye ya i popile nge,” Osho a ti ngaho.

Ina yaPuuahe, Rudolfine Puuahe, okwa ti ova kanifa keshe shimwe, mwa kwatelwa noipumbiwa yofikola yomona, oikulya noikutu.

“Ohatu indile epangelo opo li tukufe po apa ndee tali tu twala konhele i li nawa, oko hatu dulu okukakala ngaashi ovanhu aveshe. Otwa loloka okukala hatu pula oshinima shimwe ashike keshe odula paife.

“Paushili, ngeno kapwa li ovashiinda, ngeno onda kanifa omumwangekadona shaashi kakwa li ta dulu okuyowa. Eshi nashi dengele epangelo okatenda shaashi omido dihapu owa kala nokunyenyeta oshinima eshi luhapu luhapu,” Rudolfine osho a ti ngaho.

Odula yoshikungulu oyo ya loka oufiku aushe okwa li ya fiya omalukanda e yadi omeva nokwa li ya fiya ovakalimo vokoHavana, Okuryangava nOtjomuise tava kombo eenata notava kongo omalukalwa amwe.

Oshinima eshi inashi teyaula ashike natango osha kuma ovanhu keemwenyo unene ngaa Ovanamibia ovo vehe na omalukalwa ovo kwa li va fininikwa va tale omaxupilo avo taa kana po.

William Kakwena (73), oo kwa li e li umwe womoihakanwa yefundja koHavana, okwa ti odula yakula okwa li ya tameka omanga kwa li ta lande oinima yoChrismas. “Ochrismas yange okwa li ya nyanaunwa filufilu. Okwa li nda fiya po oinima yange aishe oyo kwa li handi lande konima nda lombwelwa kutya eumbo letu ola yelulwa kovashiinda.

“Inandi tyapula sha vali, ponhele yokutyapula otwa kala hatu kombo omeva nokuninga nawa omikanda detu da fimana,” Kakwena osho a ti ngaho.
Ngaashi naana ovakalimo vahapu, ehokololo laKakwena nalo otali popi ashike nghee va kanifa oinima yavo.

Okwa li a tula oinima yofamili yaye oyo ya fimana mohuke yeumbo lavo, onhele oyo paife ya nyanaunwa kefundja.

“Onda kanifa keshe shimwe: ounima vange vashona ovo nda li ndi na kaume, ndee nomindjalo dofikola odo kwa li nda longekidila nawa ounona vange,” Osho a ti ngaho.

Kakwena okwa lombwela oThe Namibian kutya ina mona nale oChrismas i li ngaha, shaashi oku na omonakadona womido 16 e ya kefudo ashike ota shuna ehe na oipumbiwa yofikola.

“Kapu na vali oshimaliwa ngaashi kwa li nda faneka. Okwa shuna komukunda nelineekelo kutya tate waye waye ote mu landele oipumbiwa yofikola ngaashi handi ningi shito, ashike paife ngaha, kapu na sha.”

Ongudu yoLandless People’s Movement (LPM) oya pula epangelo li ingide eshiivifo lopaulomomumbwe momalukanda opo ku talwe kutya oupyakadi ou otau ungwaungwa nao ngahelipi.

Omupopiliko wongudu yoLPM Duminga Ndala okwa ti opu na omumbwe yomeendelelo yokutembula oonakuningwa oihakanwa kefundja momaumbo avo nokuva ningila omalukalwa opokafimbo.

“Ombelewa yomuprima minista nai ninge po sha opo i vatele oihakanwa pakuyandja oipumbiwa ya fimana ngaashi oikulya nomindjalo, neshiivifo lopaulumomumbwe nali ningwe momalukanda kutalike kutya oshike shi na okuningwa po,” Osho a ti ngaho.

Ndala okwa weda po ta ti ongudu yoLPM, okupitila meekamusela dayo delelodoolopa laVenduka, oya pumbwa okukonakona onghalo nokukundafana noilyo yoikondo yopaumwene opo i yandje oipumbiwa nomavatelo koonakuningwa oihakanwa.

LPM okwa denga omufindo kefimano lokuxwepopeka omafaneko eedoolopa kukwashilipalekwe kutya eeveta odi li peenhele kukelelwe ovanhu vaha kale peenhele opo hapa yelulwa.

Omupopiliko wongudu yoIndependent Patriots for Change Imms Nashinge okwa ti epangelo nali konge omukalo wokushonopeka ondado yokuwapaleka edu opo kuxulifwe po omukalo wokulongifa eetendela.

“Epangelo nelelodoolopa otava dulu okuwapaleka edu puhe na okweeta mo omupokati, osho hashi ningi keshe shimwe shi kale shi na ondilo,” Osho a ti ngaho.

Oshinima tashi kalelele, Nashinge okwa ti, okutala komaupyakadi opamaxupilo oo taa fininike ovanhu va tunge omaumbo peenhele odo dihe shi diwa nokukala ovanhu.

Pelesidente wevava lovanyasha loSwapo Ephraim Nekongo okwa pula muni nombelewa yomuprima minista opo va ninge omalongekido aalushe kukwashilipalekwe kutya ovakalimo inava alukila vali peenhele apa ngee odula yasheka.

“Okudja kevava lovanyasha ohatu pula elelodoolopa opo li konge onhele opo ovanhu ava tava dulu okutembulilwa fiyo alushe,” Osho a ti ngaho.

Okwa pula vali oshiwana opo shi yandje keshe osho tashi dulu okuyandja kwaavo va kumwa koshinima eshi.“Ohatu pula Ovanamibia aveshe ovo ve na ohole va yambidide opo tava dulu; kutya nee onoikulya ile oindjalomwa, yovanhu vetu ovo va hepekwa koshinima eshi.”

In an age of information overload, Sunrise is The Namibian’s morning briefing, delivered at 6h00 from Monday to Friday. It offers a curated rundown of the most important stories from the past 24 hours – occasionally with a light, witty touch. It’s an essential way to stay informed. Subscribe and join our newsletter community.

AI placeholder

The Namibian uses AI tools to assist with improved quality, accuracy and efficiency, while maintaining editorial oversight and journalistic integrity.

Stay informed with The Namibian – your source for credible journalism. Get in-depth reporting and opinions for only N$85 a month. Invest in journalism, invest in democracy –
Subscribe Now!


Latest News