AATEMBUKILI miilando yamwe okuza komikunda dhokomahala gaayehe oya hogolola okukala momalukanda giipeleki omolwashoka egandjo lyomahala miilando oha li ende kashona.
Ndika etompelo limwe lya ulikwa komushangwa gwa nyolwa konima yomapekaapeko ga ningwa komundohotola Andrew Niikondo ngoka eli omulongi penongelo lya Polytechnic of Namibia. Niikondo okwa li a tala ngele eyambidhidho lyopamahupilo ndyoka aakalimo yomiilando haya gandja kaantu yawo mboka ya thigala komikunda olina ekwatathano, netokolo lyaambaka opo kaya lande omagumbo miilando, noku hogolola ya kale ashike haya zi momalukanda giipeleki. Okwa li woo a konakona omatompelo ngoka ga eta ekoko lyomalukanda giipeleki nenge omalukanda inaa ga tungwa palongekidho unene moshilandopangelo Venduka. Omapekaapeko oga ningwa momikunda inaa dhi sindwa pambelewa nopamuni , dha Havana, Ombili, nOkahandja Park, kondje yaVenduka. Niikondo okwa ti aantu oha ya tembukile kiilando okuza komikunda dhokuushayi molukongo lwoompito dhiilonga, oompito dhokumwenya ku li nawa, noshwo oompito dhelongo. Iizemo yomapekaapeko ngaka oya ulikile omupekaapeki Niikondo kutya haantu ayehe mboka yeli momalukanda giipeleki yahepa, noyendji yomwaamboka oha ya longo na oha ya futwa nawa, shoka shi ya lithe momahala moka okutya ka ye na ohokwe okulanda omagumbo moshilando. Okwaana ohokwe yokulanda omagumbo miilando okwa kankamekelwa komatompelo ogendji ga yooloka, ngaashi kutya aantu mbaka oha ya tumine iiyemo mbyoka ha ya mono komwedhi komagumbo gawo komikunda hoka ya za. Yamwe yomaakalimo yomomalukanda ngoka ina ya hala okufuta po iimaliwa yawo omagumbo gopamuthika gwontumba , no ngeyi oya hogolola oku kala mwaangoka giipeleki momahala inaaga longekidhwa nawa pamuni, mpoka inaa ya pumbwa okufuta iimaliwa yomayakulo gatya ngaaka. Etompelo ekwawo oondyoka lyelongitho nayi lyiikolitha. Iilyo yehangano lya Shack Dwellers Federation of Namibia oyo ya longo pamwe na Niikondo mokugongela uuyelele momapekaapeko ngoka.Niikondo okwa ti mbaka oya ulike eshongo megandjo lyomahala gokukala moVenduka. Sho mbaka ya ti nonando omahala opo ge li molupe lwevi, ndika ina li tulwa omayakulo ngaashi omeya, omalusheno, oondjila, noshowo ina li tulwa ominino dhokuyogopeka, ishewe egandjo lyevi oha li kwata ethimbo ele, na evi uuna lya holoka oli na ondilo koohepele oku li landa.Niikondo okwa gandja omathaneko gontumba shi ikwatelela koshizemo shekonakono ndika, a ti Epangelo lyopokati na li etepo ekwathelo lyopashimaliwa komawiliko giilando , lyuukilila omahala gokukala, opo li kwathele okushunitha ondando yokulongekidha omahala pevi, nopamukalo nguka ondando yomahala gokutungapo omagumbo ota yi kala ohwepo kwaamboka ya hepa.Oshitiyali Niikondo okwa thaneke kutya Holomende gwopokati pamwe naangoka gwiilando na ya tunge omagumbo guufleta nenge ngoka haga hehelwa pakufutwa komwedhi ndele ndyoka ita li ningipo lyomuntu ngoka eli mo, ngaka naga pewe aantu oku ga hehela komwedhi kofuto yili hwepo. Ethaneko ekwawo oondyoka lyoku kwathela aantu ya tunge omagumbo gawo komikunda tashi pitile moschema yomagumbo komikunda. Oshikwawo Epangelo lyopokati, lyoshitopolwa, niilando noshowo Ehangano lyopashigwana lyokutunga omagumbo NHE naga etepo ondungethaneko yoku longela kumwe yokukwathela aalandi yomagumbo pashimaliwa noshowo omukalo gwokufanditha evi. Hugunina Niikondo okwa thaneke kutya elundululo lyevi na li kwatelemo evi lyomiilando noondoolopa okusoshimpwiyu kutya oohepele otadhi vulu okumona evi lya tya ngaaka.
