Ngee owa pula Ovaherero moshilonga kombinga ‘yoxwaxwa yOtjiherero’ vahapu inave i uda nale.
Ashike moSouth Africa, ovanafaalama ova kala nokutanga oxuxwa ei ve hole neenghono.
Oxuxwa ei ohai kosho oshimaliwa sha ya fiyo opeyovi.
Kae Matundu-Tjaparuro welelo lopamufyuululwakalo lOvaherero okwa ti pandjokonona ina uda nale oxuxwa yOtjiherero meedula daye adishe di li o-67.
Okwa hala ku uda kutya oya ninga yOtjiherero ngahelipi.
“Onde i mona komalungula, ndee okwa li nda kumwa. Ovaherero ova fimaneka eengobe noikombo, inava fimaneka eexuxwa. Eshi oshinima shipe,” osho a ti ngaho.
Omunaafalama moSouth Africa, Emmanuel Madau nokuli omukokoli wehangano ledina Mathuba Genetics okwa ti eexuxwa okwa li da etwa moSouth Africa okudja koGobabis kovatilyane ovanafaalama momudo 2001.
TAI TOKOLA ELAKA
Mudau okwa ti oludi loxuxwa ei oli na ondilo shaashi oi na ombelela iwa kuhe na vali.
“Otwa kala hatu tekula eexuxwa edi okudja nale.
Ohatu di ifana ‘Herero’, shaashi eshi kwa li hatu ningi odi yOshidamara, ovanhu vamwe ova ile koNamibia ndee tava di ko nayo.
Oxuxwa iwa nainai,” osho a ti ngaho.
Oxuxwa ei oya fa hamungala ‘oxuxwa yOshiwambo’ oi na oshikekelende nomafufu ahapu komutwe.
Okwa ti oxuxwa ei inai pumbwa nomiti nokuli.
“Oxuxwa ohai longo oinima ihapu, ohai dala omai, ohai wapaleke oinyongo yoinamwenyo ngaashi oikombo, eedi neengobe. Ohai kufa yoo oimuna eenghupa,” osho a ti ngaho.
“Odi na oikekelende oyo yedi ninga di kale di yolifa noda yooloka kudikwao.
Kapu na vali oxuxwa imwe i na oukwatya ou,” Madau ta ti.
Madau okwa ti okwa landifa oxuxwa yOtjiherero koshimaliwa shi fike poN$1 000.
Ou kwa li te mu pula okwa li a kumwa neenghono mokuuda oxuxwa i na ondilo ngaho.
“Ondado oto i udu ko ashike ngeno okwa li homunu eexuxwa,” ta ti.
“Eexuxwa dOtjiherero odo dimwe domeexuxwa detu muAfrica di na ondilo neenghono da monika tete moNamibia. Edi eexuxwa da pumba,” osho a shanga ngaho komalungula.
Omunafaalama okwa twikila nokutanga ongushu yeexuxwa edi, ta ti ihadi kwatwa lela komikifi nodi na ombelela iwa nomai.
‘OTU SHI ASHIKE OXUXWA YOSHIWAMBO’
Ovanafaalama veexuxwa moshilongo ova ti moNamibia kamu na oludi loxuxwa i li ngaho, ove shi ashike ‘oxuxwa yOshiwambo’.
Omukokoli wehangano loNam Wi Poultry Willem Amutenya okwa ti okwa li a kumwa eshi a uda oxuxwa yOtjiherero.
“Inandi mona nale oxuxwa yOtjiherero hai kosho nokuli oshimaliwa shi fike poN$1 000.”
Omukulunhuwiliki wehangano ledina Shirley Investment CC, Shirley Katuuo okwa ti ina uda nale oxuxwa ei.
“OngOmuherero, onda hala okulilande mo imwe,” osho a ti ngaho
In an age of information overload, Sunrise is The Namibian’s morning briefing, delivered at 6h00 from Monday to Friday. It offers a curated rundown of the most important stories from the past 24 hours – occasionally with a light, witty touch. It’s an essential way to stay informed. Subscribe and join our newsletter community.
The Namibian uses AI tools to assist with improved quality, accuracy and efficiency, while maintaining editorial oversight and journalistic integrity.
Stay informed with The Namibian – your source for credible journalism. Get in-depth reporting and opinions for
only N$85 a month. Invest in journalism, invest in democracy –
Subscribe Now!





