omukulunhu wehongo koshitopolwahoololo shaMusati Paulus Kashimbi okwa lombwela ovahongifikola moshitopolwahoololo va xulife po oungeshefa vavo vokulimonena oiyemo ya wedwa po vopomunghulo ngee vehe li koilonga meendelelo.
Kashimbi okwa ti ombelewa yehongo moshitopolwahoololo oya didilika nomalimbililo ovanailonga tava ningi eengeshefa konima yoilonga puhe na epitikilo.
Ashike elombwelo laye inali tambulwa ko nandenande kovahongifikola ovo tava ti kutya elombwelo eli inali tala kutya eendjabi davo ohadi futu ashike omikuli davo.
Konima yoivike ivali epangelo ola shiivifa ewedelo leendjabi dovanailonga vepangelo, mwa kwatelwa ovahongifikola okutameka mulotete laApilili.
Kashimbi okwa ti ombelewa yehongo otai ongela ouyelele ndee keshe tuu omunailonga ta ka hangika ita landula omilandu edi konima yeyandjo lelombwelo eli ota ka ungwaungwa naye she likolelela kokatukulwa 26 kokatendo komayakulo oshiwana.
Kashimbi elombwelo eli okwe li yandja keefikola adishe di li moshitopolwahoololo oshivike sha dja ko.
“Nande ombelewa otai popile oinyangadalwa yopaumwene, ovanailonga aveshe otava shiivifilwa kutya oilonga yavo oyo ministili ashike yehongo, omaduto oinima ipe, ovanyasha, omaudano, omaunghulungu nomifyuululwakalo,” osho a ti ngaho.
Kashimbi okwa ti she likolelela kokatendo komayakulo oshiwana nokatendo kehongo lopetameko, kapu na omunailonga a pitikwa a longe oilonga imwe i na ondjabi konima yoilonga yaye yopambelewa kakele ngee a ninga omaindilo, ndee ta pewa ediminino la shangwa okudja komukulunhuwiliki.
Okwa ti kutya eengeshefa inadi pitikwa konima yoilonga ohadi eta onyalo ndee noindjemo yado ii oi liwetikile meenhele doilonga eshi ovanailonga alushe va leela ashike, inave longekida voo inave litula mo.
Okwa indila ovanailonga ovo hava longo oilonga imwe kondje yoilonga yavo yopambelewa opo va yandje omaindilo opambelewa okupitila momilandu domondjila ngee ova hala okupewa epitikilo lomodula tai ya.
Ovahongifikola vahapu itava popile oshinima eshi, tava ti kutya onghatu yoministili yehongo yoku va ngabeka vaha ninge eengeshefa davo otai teya po elineekelo lavo laxuuninwa.
Hamushangandjai wehangano li lile po ovahongifikola ledina National Teachers Union Loide Shaanika Omaandaxa okwa lombwela oThe Namibian kutya nande ke na ouyelele welombwelo tali pula ovahongifikola va popye mo eengeshefa davo, epangelo inali tulila po nande ovahongifikola oshinima shi li ngaho.
“Okatendo aka taka pula ovahongifikola va popye mo eengeshefa davo oka yela, ashike ngee omalombwelo a tya ngaho taa tulwa po, ovanhu ova pumbwa efimbo opo ve liufe kuo,” osho a ti ngaho.
Omuhongifikola oo a nyamukula koshinima eshi ashike oukwatya waye itau hololwa okwa ti: “Ovahongifikola havo ashike hava loloka, paushili, ovakulunhuwiliki veefikola luhapu ovo tava fininike oveta ei ovo ve na eengeshefa dihapu dihapu.”
Omuhongifikola umwe womOvenduka, naye ina hala oukwatya waye wa holoka, okwa ti oku na eengeshefa da yooloka, nande ina popya po nande oimwe kondadalunde.
Okwa ti eshi ihashi mu imbi nande a longe oilonga yaye ongomuhongifikola onghee nee okulombwela ovahongifikola vaha kale neengeshefa inashi yuka.
“Ngeno ovahongifikola okwa li hava futwa sha wana ve liyambidide, ngeno inava pumbwa eengeshefa dopomunghulo, kashi li ashike nawa okutula po oveta ei,” osho a ti ngaho.
Okwa ti ngee eli elombwelo lipe nali kwatele mo ovanailonga aveshe vepangelo.
“Ovahongifikola havo ashike hava loloka ile hava piyaanekwa (keengeshefa dimwe).”
Omuhongifikola moshitopolwahoololo, okwa ti ovahongifikola otave liumbatelwa va fa ovapika naluhapu ohava dinikwa kounona.
“Vahapu vomufye otu li koshi yeengunga.
Oimaliwa yetu luhapu ohai pu po manga inai fika, osho hashi tu fiye itatu dulu okulanda oikulya ile okufuta omaumbo etu,” osho a ti ngaho.
Okwa ti omuhongi e na omukundu wopashimaliwa ita dulu okulonga oilonga yaye nawa.
“Ohatu lombwelwa kutya eengeshefa detu otadi piyaaneke oilonga yetu, ashike itandi shi popile osho: omukundu woluhepo owo tau piyaaneke ehongo moNamibia.
In an age of information overload, Sunrise is The Namibian’s morning briefing, delivered at 6h00 from Monday to Friday. It offers a curated rundown of the most important stories from the past 24 hours – occasionally with a light, witty touch. It’s an essential way to stay informed. Subscribe and join our newsletter community.
The Namibian uses AI tools to assist with improved quality, accuracy and efficiency, while maintaining editorial oversight and journalistic integrity.
Stay informed with The Namibian – your source for credible journalism. Get in-depth reporting and opinions for
only N$85 a month. Invest in journalism, invest in democracy –
Subscribe Now!






