Banner 330x1440 (Fireplace Right) #1

Oomayola yomonooli yu uvaneke omayakulo ga dhenga mbanda

Paavo Amwele

Konima yomahogololo ngoka opo ga ningwa momalelo goondolopa ngaashi yaShakati, yaNgwediva, yaMuthiya, yaNdangwa noyOutapi, oomayola moondolopa ndhoka oya shunwa kiipundi sho ya hogolululwa.

Oomayola mboka oya popi kutya otaya ka longa neitulemo opo ya shilipaleke kutya oya gandja omayakulo taga pumbiwa kaakalimo yomoondolopa dhawo.

Oomayola mboka ya hogolululwa oyo Leonard Hango gwaShakati, Taarah Shalyefu gwaNgwediva, Paavo Amwele gwaNdangwa, Selma Asino gwOutapi osho wo Johannes Ndeutepo gwaMuthiya.

Moonkundathana noThe Namibian, Hango okwa popi kutya sho a pewa onkatu yuumayola, oye eta po omusindalandu gwoomvula ntano ngoka gwa ndjandjukununa noku ulika shoka ye na okulonga muule woomvula ndhoka.

Leonard Hango

“Oshinenenima shomusindalandu ngoka okuhwepopeka omalukanda gwoombashu osho wo okuninga nawa oopate. Okwa li twa tembudha aakalimo yomolukanda lwaKalaula notweya fala pehala lilwe ndyoka li na omeya nolusheno,” osho Hango a popi ngaaka.

Okwa gwedhapo kutya yilwe mbyoka ya pondola po omwa kwatelwa okulundulula aantu mboka ya li polukanda lwOshimbangu noya falwa pehala lilwe.

“Otuli pokumana okuninga nawa olukanda lwaShoopala, hoka aakalimo yamwe kwa li ya lundululilwa nokufalwa kOnawa,” osho a popi ngaaka.

Pauyelele waHango, moshikako shika oshipe e li koshipundi, ondolopa oya thaneka okuhwepopeka omalukanda ngaashi gwEvululuko, Oneshila, Okandjengedi North osho gUupindi opo ga lundululilwe monkalo yomalukanda ge li nawa.

“Otwa hala aakalimo ya kale yu uvite uugumbo nokukala ye wete kutya otaya pewa omayakulo gondjungu okuza kondolopa. Otwa hala okwe ekelahi eitaalo lyaakalimo lyokutya omalelo goondolopa ihaga longo sha,” osho a popi ngaaka.

Pokati mpoka, Shalyefu okwa popi kutya ookansela naya kale aluhe yeshi kutya aakalimo oya hala okupewa omayakulo gongushu nokuyambidhidhwa wo kookansela.

Shalyefu okwa popi kutya aakalimo oya pumbwa okuuvikiwa ko nokwa lombwele ookansela ya gandje omayakulo mpoka taya vulu, pwaana ekateko lya sha.

“Onda hala okulombwela ookansela ooyakwetu ye ete po omikalo omipe dhokupotokonona iikumungu yevi mbyoka ya kala po ethimbo nuule.”

Okwa popi kutya ookansela naaniilonga yelelo lyondolopa oya tegwa okukala taya kwathele aakalimo nokugandja omayakulo pethimbo.

“Onda hala okulombwela aakalimo ya tsikile nokufuta iifuta yawo yomayakulo gamuni opo owala elelo lyondolopa li tsikile nokugandja omayakulo taga pumbiwa,” osho Shalyefu a popi ngaaka.

Amwele okwa popi kutya okwa hala a longe nelelo lyondolopa opo ya manithe iinyangadhalwa mbyoka yi li momathaneko inaayi pwa natango, osho wo okutala ooprojeka dhilwe ndhoka dhi li momathaneko.

“Tse ongookansela otu na aanambelewa mboka ya kutwa ya longe yo ya tule miilonga shoka sha thanekwa, nonkene otwa pumbwa oku ya yambidhidha mpoka tatu vulu opo twa adhe omalalakano getu,” osho Amwele a popi ngaaka.

Ndeutepo okwa popi kutya ondolopa yawo oya mana odhindji dhomooprojeka ndhoka kwa li ye na omimvo dha piti.

Ndeutepo okwa popi kutya ondama yomeya gondolopa okwa li ya tungwa muule woomwedhi 12 dha piti, noyi li poopelesenda 95 opo yi manithwe thilu.

Okwa gwedhapo kutya elelo lyondolopa olyi ipyakidhila natango nokuninga nawa olukanda lwaKanita, ndoka lwa thanekwa nale.

“Otatu ka tameka mbala nokugandja omahala osho wo okwoopaleka ehala ndyoka.”

Ndeutapo okwa popi kutya ondolopa otayi ka opaleka omahala ogendji opo shi hile aapunguli ya ye mondolopa yawo.
“Omasiku ga piti, otwa yakula omaindilo okuza kiiputudhilolongo ya hala evi mOmuthiya opo ya tunge mo iiputudhilo yawo. Shoka otatu shi ningi owala uuna omahala go opalekwa,” osho a popi ngaaka.

Asino okwa popi kutya Outapi oyo yimwe yomoondolopa ndhoka tadhi longo nawa nonande oshimaliwa inashi gwana, nokwa gwedha po kutya nando ongaaka onkene mwa pumbwa ehumokomeho.

“Ondi inekela kutya pakulongela pamwe otatu vulu okutsikila tatu gandja omayakulo ge na ongushu kaakalimo, kondando yi li pevi,” osho Asino a popi ngaaka.

Asino, ngoka a kala oye mayola gwondolopa uule woomvula hetatu dha piti, okwa popi kutya ongamayola okwa hala okushilipaleka kutya okwa kwathela mokutulitha miilonga ooprojeka dhondolopa ndhoka dhi li momathaneko.“Otatu longo twa tula ombunda moshihwa opo tu shilipaleke kutya aakalimo yetu oya pewa omayakulo agehe ngoka taya pumbwa,” osho a popi ngaaka.

In an age of information overload, Sunrise is The Namibian’s morning briefing, delivered at 6h00 from Monday to Friday. It offers a curated rundown of the most important stories from the past 24 hours – occasionally with a light, witty touch. It’s an essential way to stay informed. Subscribe and join our newsletter community.

AI placeholder

The Namibian uses AI tools to assist with improved quality, accuracy and efficiency, while maintaining editorial oversight and journalistic integrity.

Stay informed with The Namibian – your source for credible journalism. Get in-depth reporting and opinions for only N$85 a month. Invest in journalism, invest in democracy –
Subscribe Now!


Latest News