Banner 330x1440 (Fireplace Right) #1

Ocholera koGootfontein otai dulu okulwifwa nawa

OUYELELE NENA, OUNDJOLOWELE MONGULA … Eendunge emona ngee tashi ya kokukelela ocholera. Oinima ashike yanafangwa ngaashi okulikosha keenyala, okutula omeva moinima ya yela noukoshoki ohai kelele omikifi. Okuyandja ouyelele nena otaku kwashilipaleke oshiwana shi na oundjolowele mongula. Omalunduluko ashona keshe efiku otaa dulu okuxupifa eemwenyo dihapu nokwaamena eefamili diha kwatwe komikifi tadi dulu okukelelwa. Efano: La yandjwa

Omunambelewa akula wopaunamiti koGrootfontein Dr Martinus Shaninga okwa ti okutota po endiki lokupangela ochorela koshipangelo shepangelo shaGrootfontein otaku i komesho kombinga yokuyakula ovanhu ovo va monika oudu ou moshitopolwahoololo shaTjozondjupa.

Etungo eli lipe ola longwa opo ku kwashilipalekwe kutya ovanhu aveshe ovo va monika ocholera ova tongolwa mo muvakwao nokuungaungwa navo monhele ye likalekelwa, oshinima osho Shaninga a itavela kutya otashi ka vatela neenghono kombinga youdu ou.

Oshivike sha dja ko, ombelewa youndjolowele okwa li ya lopota kutya ovanhu ve li 22 ova monika oudu ou navakwao ve li 96 otava feekelwa kutya otashi dulika navo ve na oudu ou.

Eshi a popya noNampa petameko loshivike eshi, Dr Shaninga okwa koleka kutya Omaandaxa, ovanaudu ashike vavali ve li kwa li ve likalekelwa, omangha vakwao aveshe ovo kwa li va monika oudu ou va pangwa filufilu ndee tava lekelwa.

“Ovanhu inava pumbwa okungwangwana medina loudu ou, otau wilikwa nawa shaashi oshipangelo shepangelo shaGrotfontein oshi na oinima aishe ya pumbiwa okupanga omukifi ou.

Otu na lela elineekelo eshi hatu faneke okuninga omahongo omukifi ou, ndee eshi koKap n Bou ku na oupomba vomeva vatano neetenga domeva deelita 10 000, ohatu shi pondola,” osho a ti ngaho.

Omukifi ou tete owa holoka kolukanda loKap n Bou, oko kwa li kwa dja omunhu wotete momafiku 19 Novemba.

Cholera, omukifi hau tandavele okudja momeva akaka, hau hololwa koshimela, onghungo noululume peengolo.

Opo ku kelelwe omukifi ou, epangelo ola yandja oupomba vomeva kolukanda loKap n Bou neetenga domeva odo hadi tulwa omeva keshe efiku.

Nande onghalo tai ti po xwepo, omukifi ou okwa li tau tandavele tau endelele petameko.

Momafiku 19 Januali, oshipangelo okwa li sha koleka tya ovanhu ve li 39 ova tambulwa meembete omangha ve li 108 kwa li tava feekelwa kutya otashi dulika navo ve na omukifi ou.

Omukifi owa tandavela fiyo okolukanda laSoweto, Build Together noBlikkiesdorp, tau i nokuli nokofaalama yepangelo koJuliana oyo i li eekilomita 70 konooli yodoolopa.

Kapu na nande omunhu a lopotwa a xulifa molwomukifi ou, pookapu na nande omunambelewa wopaundjolowele ile omunailnga moshipangelo a lopotwa a kwatwa komukifi ou.

Paulus Nekundi, omunashipundi mupe wewiliko loshitopolwahoololo shaTjozondjupa, mafiku aa okwa li a ninga omafiku avali ta ningi omakonako.

Nekundi okwa popya kutya nande etandavelo lomukifi ou kakwa li tali endelele okwa li tali tilifa, okangudu kowina koilonga oko ka hoololwa okwa li ka tala koinima ivali – okukelela uha tandavele vali nandenande kwa landulwa kokuududa mo filufilu.

“Otwa faneka oku u kelela tete ndee hatu u kufa mo filufilu moshiwana shetu shaGrootfontein,” Nekundi osho a ti ngaho pefimbo kwa li ta yandje ouyelele koshipangelo.

Kamusela woshikandjohoololo shaGrootfontein Nelao Amangulu, oshilyo shokangudu kowina taka ungaunga nomukifi ou, okwa popya kutya oikonga yomahongo kombinga yomukifi ou meefikola oya pumbiwa, tai kwashilipaleke kutya ovahongifikola nounona ova pewa ouyelele womadidiliko nomikalo dokukelela.

Oikonga yomahongo oya kwatela mo okuyandja oufo vomauyelele ovo hava wilike ovakalimo nghee ve na okufila omunaudu oshisho nokukwatela po omilandu tadi dengele dokukelela omukifi ou uha tandavele momaumbo.

Oidjemo yeenghendabala edi oi li wetikile mokati kovakalimo ngaashi Esther Shalihu omunamido 55, oo a popya kutya ouyelele kombinga womukifi ou paife ou li “keshe pamwe”, mwa kwatelwa komalungula noyoongalele yoshiwana.

Okwa ti paife osha ninga oshinima shakeshe efiku meumbo laye ovanhu ve likoshe keenyala nofewa ndee tave livangeke okuliminika ngaashi ovapangi va ti.

Ashike nee, ovakalimo vamwe, ngaashi Paulus Shipikita, natango okwa limbililwa koimuna tai ende ashike ya manguluka momalukanda, ta ti otashi dulika ita ndaveleke omukifi, ta pula muni opo ei kufe mo ndee te i indilile.

Mayola waGrootfontein Morits Geingob okwa dimina oupyakadi oo wa taalela odoolopa ndee ta ti vali omalambo onyata aa kulupa neenghono.

Kwa li a longwa momido do1960 a yakule ashike ovanhu ve li 3 000, paife osystema oi li moundjuu shaashi otai longifwa kovanhu ve dulife po40 000.

Nande muni okwa faneka a twale ominino donyata koKap n Bou – Geingob yee mwene okwa vatela okutota ounandjungu momudo 2017 – paife otaku talwa mangha kokukelela omukifi ou u haandjakane nokuwilika oinima aishe yopamudingonoko oyo tai piyaaneke oundjolowele woshiwana.

-NAMPA

In an age of information overload, Sunrise is The Namibian’s morning briefing, delivered at 6h00 from Monday to Friday. It offers a curated rundown of the most important stories from the past 24 hours – occasionally with a light, witty touch. It’s an essential way to stay informed. Subscribe and join our newsletter community.

AI placeholder

The Namibian uses AI tools to assist with improved quality, accuracy and efficiency, while maintaining editorial oversight and journalistic integrity.

Stay informed with The Namibian – your source for credible journalism. Get in-depth reporting and opinions for only N$85 a month. Invest in journalism, invest in democracy –
Subscribe Now!


Latest News