Omukalelipo wehangano ledina United Nations Children’s Fund (Unicef) moshilongo Samuel Ocran okwa londwela kutya ounona omayovi moshilongo otava twikile mokuxulifa efiku lavo lotete kombada yedu, omanga ounona vahapu ve li koshi yomido nhano natango ve na omikifi tadi dulu okukelelwa.
Ocran okwa li ta popi Etivali ongula pefimbo ledimbuluko lefiku loundjolowele mounyni kOkapale, koGoreangab, mOvenduka.
Eshi kwa li ta popi koshi yoshipalanyole, ‘Tongether for Health: Stand with Science’, Ocran okwa ti keshe efyo inali kalela po ashike omuvalu, ashike ola kalela po okaana, ofamili nonakwiiwa ya kanifwa.
“Konima yonomola keshe oku na okaana, konima yomuvalu keshe oku na ofamili nakeshe konima yomwenyo wa kana oku na onakwiiwa ya ya,” ta ti.
Okwa weda po kutya oshilongo osha pondola shihapu moundjolowele woomeme nounona, novakainhu ve li omuwoi vomovakainhu omulongo ohava ka mona omayakulo omafulo, nounona ve li omuwoi vomounona omulongo ohava dalelwa moipangelo.
Okwa ti oomeme vahapu natango ova taalela omikundu dihapu pefimbo lomateelelo nokumona ounona, nomikifi ngaashi malaria, noudu wepunga, oshimela nomanyutu otadi twikile nokupiyaaneka eemwenyo dounona.
Ocran okwa weda po kutya eenghendabala dokukelela oda fimana mokukelela omafyo aa.
MuMaalisa auke, Unicef okwa yandja oilongifo yopaundjolowele ya fimana i li 9 331 oshilongo ashishe, mwa kwatelwa oumbete vokumonena ounona ve li omuwoi va yambidide okumona ounona kwaamenwa, oivixa i li 1 100 nounima vokumona mo omanyutu diva ve li 50, naikwao ya wedwa po yokukelela omikifi nokulilongekidila okulwifa ocholera.
Okwa ti eenete deemwe di li 12 500 oda fika momafiku 02 Apiilili opo di vatele okukelela malaria oo tai pombada.
Omupedu minista woundjolowele nomayakulo opanghalafano, Hambeleleni Ndjaleka, eshi kwa li ta popi ponhele yaminista Esperance Luvindao, okwa ti eenghendabala dokunyamukula komikifi nadi kale de likolelela kounongononi nokokukelela.
“Ngee hatu ti otwa tala mounongononi, ohatu koleke oshinima shakula. Ohatu popile okukelela ponhele yokumona oixuna tai dulu okukelelwa,” Ndjaleka ta ti.
Okwa ti oludi loudu wopolio olo la monika moshilongo mafiku aa, puhe na nande omunhu a lopotwa e u na, ola holola efimanao lokukala pu na osystema yopaunongononi yokumona mo omaudu aa diva manga inaa adjakana.
Ndjaleka okwa londwela kutya malaria ota twikile nokutwika eefamili omikundu nomayakulo opanghalafano, novanhu ve li 39 681 ova kolekwa kutya ove na malaria, ve li 3 008 ova tambulwa moipangelo manga ve li 44 va xulifa okudja odula ya dja muDesemba.
Omukalelipo wehangano lopaundjolowele lopaunyuni Richard Banda okwa ti eyokomesho liwa laNamibia mokuninipika omafyo ounona ve li koshi yomido nhano omido omilongo da pita otali holola “ounona omayovi ovo paife ve na omhito yokukula nokuya komeshe nawa”.
Banda okwa weda po kutya eyokomesho loshilongo moinima ei otali holola elitulemo lovatotiveta, ovanailonga voundjolowele noshiwana.
“Onghee nee, osha fimana okulipula ndee hatu pandula ovanailonga vetu voundjolowele.
Otava twikile nokuholola elitulemo, owino nokupula komesho, luhapu meenghalo didjuu.
Unene unene, ovo ve kwete osystema yetu youndjolowele. Mafimbo amwe, itatu dulu okwaanya omikundu odo di li komesho,” osho a ti ngaho.
Banda okwa ti omikifi odo didjuu ngaashi oshuuka nokaangela otadi ningi dihapu.
“Oundjolowele wopamadilaadilo owa ninga omukundu, unene ngaa mokati kovanyasha.
Ndee elunduluko longhalo yomhepo kali shi vali oshikumungu shi li kokule; otashi kumu onghalo yoikulya, eedjo domeva nokutandaveleka omikifi,” osho a ti ngaho.
In an age of information overload, Sunrise is The Namibian’s morning briefing, delivered at 6h00 from Monday to Friday. It offers a curated rundown of the most important stories from the past 24 hours – occasionally with a light, witty touch. It’s an essential way to stay informed. Subscribe and join our newsletter community.
The Namibian uses AI tools to assist with improved quality, accuracy and efficiency, while maintaining editorial oversight and journalistic integrity.
Stay informed with The Namibian – your source for credible journalism. Get in-depth reporting and opinions for
only N$85 a month. Invest in journalism, invest in democracy –
Subscribe Now!





