Banner 330x1440 (Fireplace Right) #1

Aantu ya konda po100 000 ya ningi omaindilo giilonga yoNSA

Alex Shimuafeni

Ehangano lyomayalulo moshilongo lyedhina Namibia Statistics Agency (NSA) olya tseyitha kutya olya yakula omwaalu gu li pombanda gwaantu mboka ye na ohokwe yokukutha ombinga momayalulo ngoka taga ka ningwa gomagumbo naakwashigwana, okutameka omwedhi tagu ya.

Omuyalulindjayi gwoNSA, Alex Shimuafeni, okwa tseyitha kutya oya yakula omaindilo ge li 101 009 goopoosa dhiilonga yoondondo dha yooloka ndhoka dha pitithwa omasiku ga zi ko gaamboka taya ka ninga omayalulo gomagumbo naakwashigwana.

Okwa popi kutya iihauto yaakwashigwana mbyoka tayi ka tothwa mo yi longithwe momayalulo ngoka, otayi ka futwa oshimaliwa shooN$2 000 mesiku, omanga wo
“Molwashoka ondando ndjoka yesiku kehe oyo NSA a tula po ta ka gandja yo oyo ishewe tayi ka ziminwa kooyene yiihauto, nena shoka otashi ti kapu na ondando nenge ofuto ya yooloka tayi vulu okupulwa kooyene yiihauto. Omulandu gwokutotha mo iihauto mbyoka otagu ka hogolola mo omwaalu gu thike pamwe okuza kehe moshikandjohogololo,” osho omukanda gwa pitithwa oshiwike sha zi ko gwa yeleke ngaaka.

Shimuafeni okwa popi kutya oya yakula omaindilo giihauto ya pitilila omwaalu ngoka ya pumbwa, niihauto mbyoka tayi ka kala inaayi tothwa mo, otayi ka kala oshitopolwa shiihauto mbyoka tayi ka kala yi li ohanda uuna pwe ya ompumbwe yiihauto pethimbo lyomayalulo.

“Ehogololo lyiihauto otali ka ningwa pakompiyuta kohi yetonatelo newiliko lyomuyaluli gwopondje osho wo omuyaluli gwoNSA. Ehangano lyoNSA otali ka nyanyangidha omadhina gaamboka ya tothwa mo, ano taga ka tulwa kondjukithi yopamalungula, kiikundaneki yopankalathano osho wo okupitila koombelewa dhiikandjohogololo miitopolwa ya yooloka. Iihauto ya konda po2 800 otayi ka kala ya pumbiwa pethimbo lyomayalulo moshilongo ashihe, omanga sigo oompaka iihauto ya konda po8 000 oya ninga omaindilo gokukutha ombinga,” osho a popi ngaaka.

Shimuafeni okwa gwedha po kutya oya yakula omaindilo ge li 101 009 gaantu mboka ya hala okulonga momayalulo, nomaindilo ngoka okwa li ga ningwa okupitila komalungula.

“Omaindilo ga gwedhwa po ge li 10 485 okwa li ga yakulwa gaamboka ya hala oku ka kala taya longo moombelewa pethimbo lyomayalulo. Kumwe otwa pumbwa aaniilonga ye li 13 000 mboka taya opalele okulonga pandondo yopakathimbo moonkatu dha yooloka momayalulo,” osho a popi ngaaka.

Okwa gwedha po kutya oNSA otayi ka gandja wo iilonga kaantu mboka ye na omaulema, ashike otashi ka kala “shi ikwatelela konkalo yuulema osho wo okutala ngele oya adha ngaa iipumbiwa mbyoka ya pulwa moopoosa ya ninga omaindilo”.

Shimuafeni okwa popi kutya oshinyangadhalwa shoka shomayalulo gaakwashigwana nomagumbo osha talika ko ongoprojeka yopashigwana, nonkene otayi pula elongelokumwe neyambidhidho kwaayehe unene tuu okuza kaakwashigwana.

“Ehangano lyoNSA okwa li lyi indile aakwashigwana ya taambe ko oshinyangadhalwa shika yo ya kuthe ombinga uuna aayaluli ye ya momagumbo gawo. Opo ku shilipaleke kutya oshigwana osha tseyithilwa kombinga yomayalulo gomagumbo ngoka taga ningwa, oNSA otayi longitha uutumwalaka wopangodhi okutseyithila oshigwana etumwalaka ndyoka,” osho a popi ngaaka.

Omayalulo ngoka oga thanekwa ga tameke momasiku 18 Septemba, nokwa li ge na okuningwa mo2021 ashike okwa li gu undulilwa komeho lwiikando iyali omolwombuto yocorona ndjoka kwa li tayi tyakaleke oshilongo omimvo dha piti.

Omasiku ga zi ko, Ottilie Mwazi, ngoka oye omupevikuluntuyaluli gwoNSA okwa popi tati: “Aanambelewa yomayalulo oya pewa uuthemba wokupula uuyelele megumbo kehe. Aanambelewa mboka yomayalulo otaya vulu okugandja omageelo kwaamboka itaaya iyutha unene tuu mboka taya tindi okuya pa uuyelele nenge taya tindi oku ya pitikila momahala nenge momagumbo gawo. Omageelo taga gandjwa ongaashi egeelo lyofuto yooN$50 000, egeelo lyoomvula ntano mondholongo nenge ya pewe omageelo ngoka gaali oshita.”

Omunashipundi gwewilikongundu lyoNSA, Salomo Hei okwa popi kutya oshikondo shoNSA otashi tsikile nokukala shi itula mo mokushilipaleka kutya oshilongo oshi na uuyelele wu li mondjila, wopethimbo nowuna ongushu.

“Omayalulo ohaga ningwa aluhe konima yoomvula 10 ngaashi tashi uthwa kongongahangano yiigwanahangano yo-United Nations, nuuyelele mboka ohawu dhana onkandangala mokuwilika euveko lyomidhingoloko, onkalathano osho wo omahupilo goshigwana shetu.

Uuyelele womayalulo ohawu tu pe ethano lya simana kombinga yoompumbwe dhetu, omashongo osho wo omalalakano ga nuninwa oshigwana shetu, ku ningwe omilandu dhokuwilika, dhegandjo lyoonzo osho wo dhomatokolo miikondo ya yooloka,” osho a popi ngaaka.

Epangelo olya tokola okugandja oshimaliwa shoomiliyona N$706 okuza momumvo gwopashimaliwa gwo2023/24 koNSA opo yi tule miilonga oshinakugwanithwa shomayalulo gomagumbo noshigwana.

In an age of information overload, Sunrise is The Namibian’s morning briefing, delivered at 6h00 from Monday to Friday. It offers a curated rundown of the most important stories from the past 24 hours – occasionally with a light, witty touch. It’s an essential way to stay informed. Subscribe and join our newsletter community.

AI placeholder

The Namibian uses AI tools to assist with improved quality, accuracy and efficiency, while maintaining editorial oversight and journalistic integrity.

Stay informed with The Namibian – your source for credible journalism. Get in-depth reporting and opinions for only N$85 a month. Invest in journalism, invest in democracy –
Subscribe Now!


Latest News