Banner 330x1440 (Fireplace Right) #1

Yu uvite ya gamenwa koopela dhokukeelela o-HIV dhoPrEP

PRISCILA naSydney, aakalimo yomoWalvis Bay, oya kala taa longitha oopela dhokukeelela aantu mboka yaa na ombuto yo-HI ya kwate kombuto ndjika.

Oopela dhika hadhi takumwa ‘pre-exposure’ (PrEP), pahokololo lyomundohotola Kevin Rebe gwehangano lyoAnova Healt Institute koJohannesburg shaSouth Africa, ngoka a li ta gandja uuyelele kombinga yoopela dhika uunambo, okwa ti ohadhi nuwa ashike yimwe mesiku.

Ehangano lyuundjolowele muuyuni (WHO) olya zimina kutya oopela dhoPrEP ohadhi keelele etaandelo lyombuto yo-HI okuza poopelesenda 92 sigo 100.

Oopela dhika odhi na okulongithwa pamwe nomiti omikwawo dhokukeelela etaandelo lyo-HIV kaantu mboka yaa yi na, nosho wo niikeelelitho yilwe, mwa kwatelwa oongumi, nosho wo ehungomwenyo.

Oopela dhika odha popilwa konima sho dha kala tadhi ningwa omalolelo uule womimvo omulongo, Rebe ta ti.

Omunamimvo 29 Priscilla, yina yaanona yaali, okwa ti okwa tameke okulongitha oopela dhoPrEP molwashoka iho opalelwa kookondoma dhomaludhi gamwe, nosho wo molwuumbanda wokukwatwa kombuto yo-HI.

“Ohandi longele ehangano ndyoka hali konakona aantu ombuto yo-HI, nomomukokomoko gwomimvo adhihe dhoka, ondi ilonga mo oshindji nonda tokola ndi ihomateke opo ndaa kwatwe kombuto. Omathimbo gamwe ookondoma dhoka dhi li po oodhoka ashike ihadhi opalele ndje, nodhi na iilanduli iiwinayi ngele nde dhi longitha,” Priscilla ta ti.

Okwa ti ohi idhimbulukitha nokangendjo kowili opo ke dhi longithe papuko.

Nando ongaaka, Rebe okwa ti oopela dhoPrEP ihadhi longithwa uule wonkalamwenyo ayihe, ihe odhi na ashike okulongithwa pomathimbo ngoka omuntu u uvite e li moshiponga shokukwatwa kombuto.

Ben Brown, naye gwehangano lyoAnova Healt Institute, okwa ti oopela dhika ohadhi piyaganeke ombuto opo yaa tsame molutu uuna ya yi mo.

“Okulongitha oopela dhoPrEP ihaku kwatitha omuntu kombuto nenge okunenepeka ompito yokukwatwa. Kehe ngoka e li moshiponga shokukwatwa ota vulu oku yi longitha, notayi ya kwathele yaa kwatwe. Aalongithi yamwe yoPrEP otashi vulika ya kale muupyakadhi wokukwatwa kombuto shi ikwatelela komaihumbato gawo, manga yakwawo taa vulu okukwatwa molwomaihumbato gaaniihulo nayo, nenge olwashoka omahala moka ye li oga konenwa kombuto yo-HI,” Brown ta yelitha.

Omunamimvo 20 Sydney, eshenge, okwa ti okwa kala ta longitha oopela dhoPrEP uule womwedhi, ta ti ohe shi ningi molwonkalo ye.

“Onda hala okukala ndaa na ombuto, nondi wete tashi shuwa molwoPrEP.

Nando otashi pula iilonga oyindji, onda nyanyukwa molwashoka ondu uvite nda gamenwa sho tandi longitha oPrEP. Nando onda li ndi na omaipulo omasiku gatatu gopetameko, ondi itula mo moku dhi longitha kehe esiku, nompito yokwaakwatwa kombuto yo-HI opo yi li kehe esiku,” Sydney ta ti.

Taimi Amaambo gwehangano lyuundjolowele lyedhina Society for Family Health in Namibia okwa ti omulandu gwokwaandjaganeka omiti dhokulelepeka onkalamwenyo gwomo2016 ogwa tamununwa mo gu kwatele mo egandjo lyoPrEP kumboka ye li moshiponga shokukwatwa kombuto yo-HI, sha ningilwe muMei nuumvo.

Amaambo okwa gwedha po kutya oopela dhoPrEP otadhi adhika momadniki guunamiti gamwe (ngoka ga tothwa mo owina).

Etulomiilonga lyelongitho lyoopela dhoPrEP olya tamekele moWalvis Bay konima yomwedhi lwaampoka, nolya thikile moWindhoek konima yoshiwike.

Otali ka andjaganekelwa kOshikango moshitopolwa shaHangwena.

In an age of information overload, Sunrise is The Namibian’s morning briefing, delivered at 6h00 from Monday to Friday. It offers a curated rundown of the most important stories from the past 24 hours – occasionally with a light, witty touch. It’s an essential way to stay informed. Subscribe and join our newsletter community.

AI placeholder

The Namibian uses AI tools to assist with improved quality, accuracy and efficiency, while maintaining editorial oversight and journalistic integrity.

Stay informed with The Namibian – your source for credible journalism. Get in-depth reporting and opinions for only N$85 a month. Invest in journalism, invest in democracy –
Subscribe Now!


Latest News