OMUNAMIMVO 25 Saara Lucas okwa ti oomvula dhe nenge omukalo ta talwa ko kaanyani ye kutya oku li mondondo 7 itayi mu imbi a mene eilongo lye.
Lucas nokamwanamati komimvo ne, Bravo, ohaa hiti osikola yaanona poAmarika, yi li momukunda Amarika.
Onzonkundana ndjika oya yile kosikola, yi li konyala ookilometa 73 okuza mOshakati, moshitopolwa shaMusati, opo yi kundathane naLucas.
Mosikola yaAmarika omu na aalongwa 116.
Lucas oku vule aalongwa ayehe yomosikola yawo – oye omukuluntu.
Mongulu yawo omu na aalongwa yane – aakadhona yaali naamati yaali.
Aamati ayehe yomongulu yooLucas oye na omimvo 12, manga okakadhona hoka ka gwedha Lucas ke na omimvo 19.
Pethimbo lyetalelopo kosikola hoka, Lucas okwa li a kuutumba a ngungumana.
Ngeno hamolwomayihumbato ge ga nika onkuluntu, ngeno ito ti Lucas oku na omimvo 25, molwashoka ota monika a okanona.
Konima yomapopithathano, Lucas okwa holola kutya okuputukila momukunda gwawo kaku shi okupu, unene molwelongitho lyiikolitha nonkalo yokwaaniilonga.
“Osikola onde yi tamekele ngiika ndi na omimvo hamano nenge heyali lwaampoka, ashike inandi kala mo. Aakuluntu yandje nayo kaa li naanaa ye wete sha simana ndi shune kosikola,” Lucas ta hokolola.
Sho a li e na omimvo 12, Lucas ta ti, okwa shunine mosikola e ta hulile mondondo 4.
Oshikando shoka mosikola okwi ikondo mo molwashoka kapwa li pu na ngoka te mu kumagidha.
“Otwa li mondiinkwatela,” Lucas ta ti, ta gwedha po kutya eso lyahe mo2011 olye ya thiga pomutenya.
Mo2012, Lucas okwa mono okamati. Ndago iha ningi iyali. Opo Lucas ta hambelele omukwati gwomafuma, ye yina ota hulitha mo2015.
“Onda talaatala nawa nonda dhimbulula kutya inandi hala ndi kale nda fa aantu yomomudhingoloko gwetu.
Onda tokola kutya ondi na okuninga po sha opo ndi ka kuthe ko omumwandje ngame ndi ihupithe mwene.
Onda li ndu uvite nda pumbwa iilonga, ihe ondi ipula kutya iilonga otandi yi mono ngiini ngame kandi shi okutakuma nenge okunyola Oshiingilisa,” Luacas ta yelitha.
Sho a lulilwa konakuyiwa ye ndjoka ke wete ya fa ya yela nawa, Lucas okwa thikama e ta yi komukuluntusikola posikola yaAmarika, omusamane Abraham Haukelo.
“Omukuluntusikola onde mu lombwele kutya onda pumbwa elongo. Limwe lyomomatompelo [ngoka ga fala ndje kosikola] olyo iikulya [mbyoka hayi telekwa posikola]. Onda dhilaadhila kutya ogwo ashike omukalo tandi vulu okwiipalutha nokupalutha wo okamwandje,” Lucas ta ti, ta gwedha po kutya Bravo okwa tamekele osikola yoshikunino manga omushona lela, ohanana yomvula yimwe.
Lucas okwa hokolola kutya nando pokati ke nuumatyona uyali womongulu yawo opu na elala lyomimvo 13, uumatyona mbuka ohawu mu kwathele mpoka ta nyengwa nenge uuna ku uvite ko.
Kakele kekwatho ndyoka ha pewa kuumatyona, Lucas okwa ti ondjodhi ye oyo hayi mu hingi.
“Onda hala okutekulila okamwandje megumbo li li nawa opo ndi ka longekidhile onakuyiwa yi li nawa. Ondi ka hole tagu pu mo,” Lucas ta ti.
Ngele tashi ya koompumbwe dhakehe esiku, Lucas oha kwathelwa kaasihenda, ngaashi omukuluntusikola osho wo oproyeka yomayakulo gaayelele.
Abraham, omukuluntusikola, okwa ti opo ya kaleke aanona mosikola, oye na oku ya pa iikulya esiku kehe.
“Shimwe shomiinima mbyoka hatu longitha mokuhokitha aanona osikola osho oku ya pa iikulya.
Nando oya taalelwa komashongo ogendji, ngaashi ompumbwe yomeya ga yela, uundjugo, nomathimbo gamwe keshelelelo lyepungu ndyoka hali liwa posikola, omukuluntusikola okwa ti okwa nyanyukilwa eyokomeho lyaalongwa ye.
Unicef, oshikethahangano shiigwanahangano shokukwathela oohembundangele, palongelokumwe nuuministeli wuunamapya nuuniimuna, omeya nomakuti, nehangano lyokugandja omayambidhidho lyaAmerica, USAID, omvula ya zi ko oya gandjele oololi dhokufala omeya kiitopolwa yomoNamibia mbyoka ya dhengwa ya lila kompwinya.
MEtiyali lyoshiwike shika ethimbo lyongula, ololi yimwe oya falele omeya posikola yaAmarika.







