GUMWE gomaatotipo yolukanda lwoombashu mOmbaye lwedhina Twaloloka, ndoka lwa li lwa halakanithwa po kondalu yanelyanga sha landula sho oombashu dha konda po-150 dha li dha pipo iiwike ya piti, okwa ti oya nyanyukilwa elukuluko lyolukanda lwawo.
Olukanda ndoka lwa tseyika monakuziwa kutya oTwaloloka, okwa li lwa lukululwa nokwi ithana ‘Otweya’ sha landula sho oombashu dhawo dha li dha popi. Ashike opwa kala mboka inaaye shi nyanyukilwa moshigwana, oshoka oye wete itaashi tsu kumwe nonkalo moka aakalimo ye li okushitalela komayakulo ngoka ya tamekwa okupewa ngashingeyi netompelo lyiinima yawo mbyoka ya kanithile momulilo.
Gumwe gomaatotipo yolukanda ndoka, Olga Birisamus, okwa popi kutya okomitiye yolukanda lwawo okwa li ya kuutumba nokulukulula edhina lyolukanda lwawo yo yene, ndele inashi pumbwa okupelwa ombedhi ngoloneya goshitopolwa shawo shErongo, Neville Andre, ngoka a kala ta pewa uusama koyendji melukululo lyedhina lyolukanda lwawo.
“Otwa li twa loloka, ashike paife otatu pula komeho. Otu wete lela kutya epangelo ngashingeyi otali yamukula omakemo getu. Ngashingeyi oye ya, notwa hala paife okwi ithanwa ‘Otweya,” osho Birisamus a popi ngaaka.
Okwa ti oyendji yomwaamboka ya kala ye li ompinge nedhina ndyoka epe oomboka kaayeshi aakalimo yomolukanda ndoka. Pokati mpoka elelo lyondolopa yaMbaye olye ekelehi omifofodholo tadhi ingaana moshigwana kutya aakalimo yomolukanda ndoka oya tega okupewa ehala lyawo oshali.
Jack Manale, omukuluntu goshimpungu shiipambele yomagumbo, okwa li a koleke shoka koThe Namibian, oshiwike sha zi ko, ta ti: “Kapu na oshinima shatya ngaaka. Aantu oye li mootenda pakathimbo notaya ka tembudhilwa kehala ndyoka tali opalekwa ya ka kale ko pakathimbo.”
Okwa popi kutya elelo lyondolopa olya kala lyi ipyakidhila nopolohalama yokutembudha po aakalimo yomoTwaloloka, ashike shoka osha li she endelelwa po ngaa nee paife omolwonkalo yomulilo ngoka gwa li gwe ya thigi kaaye na omagumbo.
Okwa ti manga oombashu ndhoka inaadhi hanagulwa po komulilo oya adhika nale ye na omathaaneko gokulundulula aakalimo yomomalukanda goombashu, netompelo ndyoka kutya oye li unene mumwe naashoka otashi dhana onkandangala metaandelo lyombuto yoCovid-19 ndjoka yi li pombanda mondoolopa yaMbaye.
Manale okwa popi kutya pehala mpoka tapu tembudhilwa aakalimo mboka ya li moTwaloloka, kali shi lyawo lya aluhe pambelewa ashike olyopakathimbo nonande otali kala lyo opalekwa nawa nokupewa omayakulo taga pumbiwa.
Aanamibia mboka taya gandja omakwatho kaakalimo yomolukanda ndoka, oya popi kutya inaya nyanyukwa okugandja omakwatho okupitila koombelelwa dhiikandjohogololo, kombelewa yangoloneya nenge kelelo lyondoolopa, molwaashoka aanapolitika otaya longitha ompito ndjoka yomakwatho okwi ikondopeka nokutumbelekwa papolitika.
“Otwa hala okukwathela mboka ya pumbwa omakwatho. Inaya kala we taye tu lombwele tu gandja omakwatho okupitila moombelewa dhawo. Oshihwepo ashike tu tume omakwatho getu okupitila moongeleka nenge kookuume yetu,” osho Julia Jao gomOtjiwarongo a popi ngaaka.
“Tse otwa tokola okugandja omakwatho getu okupitila momahangano gomakwatho ngoka ge li mondolopa ndjoka. Aanapolitika mboka ye li po otaye tu sitha ohoni,” osho Magano Ashiputa gomOmbaye a popi ngaaka.
Yamwe mboka ya gandja omakwatho gawo kolukanda ndoka lwaOtweya oya li ye shi ningi okupitila mookuume, aakwanezimo, oongeleka nomahangano gomakwatho ngoka ge li mondoolopa ndjoka.
Pokati mpoka, ombelewa yangoloneya Andre otaku hokolwa ya li yi indike ongundu yo-Popular Democratic Movement (PDM) yi gandje omakwatho kaakalimo yomukanda ndoka.
Omuunganeki goPDM moshitopolwa shErongo, Richard !Hoaeb, oshiwike sha zi ko, okwa popi kutya oya li ya hala okugandja omakwatho gawo kaakalimo yomukalanda ndoka, ashike oya li ya lombwelwa kutya itashi pitikwa, ndele naye yi fale kombelewa yangoloneya opo yi ka gandjwe kaakwashigwana pamwe nelandulathano lyomakwatho omakwawo ngoka ge li nale kombelewa ye.
“Ombelewa yangoloneya inayi hala twi imoneneko tse yene nkene omakwatho getu ga pandulwa kaakalimo mboka ye li mompumbwe. Okwa li twa hala okugandja omakwatho ge tu kaantu paukililo. Inatu hala oku ga fala hoka taye tu lombwele tu ga fale,” osho !Hoaeb a popi ngaaka.
In an age of information overload, Sunrise is The Namibian’s morning briefing, delivered at 6h00 from Monday to Friday. It offers a curated rundown of the most important stories from the past 24 hours – occasionally with a light, witty touch. It’s an essential way to stay informed. Subscribe and join our newsletter community.
The Namibian uses AI tools to assist with improved quality, accuracy and efficiency, while maintaining editorial oversight and journalistic integrity.
Stay informed with The Namibian – your source for credible journalism. Get in-depth reporting and opinions for
only N$85 a month. Invest in journalism, invest in democracy –
Subscribe Now!






