Banner 330x1440 (Fireplace Right) #1

Aakalimo moKuvukiland ya kuthwa pomahala

Aakalimo moKuvukiland ya kuthwa pomahala

AAKALIMO yomolukanda olupe mOshomeya moshitopolwa sha Shikoto lwedhina Kivikuland tayi ihilile pethele lwaampoka oshiwike sha zi ko oya lombwelwa kElelo lyawo lya Shomeya kutya naya ze po pomahala gawo mpoka ya dhika uumbashu wawo kwali molwashoka ehala ndyoka olyOmina noye li po aniwa shaa li paveta.

Etseyitho ndika olye ya kuyo pamukalo gwombapila ndjoka ya shangelwa komunambelewa omukuluntupitithi gwondoolopa ya Shomeya , Archie Benjamin eti 20 Juni 2012. Tayi ti kutya pehala mpoka ye li olyOmina, ano lya Weatherly International noye na nee okuza po manga eti 21 Juni 2012 inali pita.Olukanda nduka talu adhika muumbugantuninginino kashona wa Shomeya otaku tiwa kutya olwe yile po momumvo 2009. Lwa totelelwe po mu kale aakalimo yomoshomeya mboka kaye na mpoka taya kala, unene tuu aakalimo mboka kaye na iiyemo oyindji nenge kaye na nande iiyemo yasha. Aakalimo oyendji, ye vulithe pomayovi gatatu oya mbombolokele kehala ndyoka nokudhengela uumbashu wawo. Ehala ndyoka ya li ya pewa kelelo, pauvathano nOmina, olya pu ko nayamwe yomaakalimo mboka ya li ya hupa ko oya yi kaakalelipo yawo yomolukanda moka, mboka aniwa ya yi ku Muni gwawo nokwa tokolwa ku kokolwe ehala limwe li li kombinga yokonooli yehala lya Kuvukiland oko ya ka pewe omahala ya tunge po uumbashu wawo. Pokati mpoka, Omina aniwa oya ti kutya hoka ya tulwa okehala lyOmina na naya ze ko. Elelo lyondoolopa opo nee lya zi li ya shangele uumbapila kutya nani ehala ndyoka olyOmina, naya ze po meendelelo ngashi tashi vulika. Aakalimo oya fa ngaa yali inaya hala okuza po ashike Muni okwe ya noonkondo nokwe ya tidha po. Aniwa a ti kutya naya ye ngaa manga ya ka kale naakwanezimo nonookuume kawo manga taya monenwa ehala limwe li ili. Aakalimo mbaka oya nyenyeta kOshifo shika, shoka sha yi ko mEtiyali lyoshiwike shika nokupwaakena komanyenyeto gawo. Aakalimo otaya ti kutya oonkatu ndhoka dha katukwa kElelo lyawo nokOmina, kadhi li mondjila, oshoka oye ya tidha kaye na omahala mpoka taye ya tula. Taya ti wo kutya omina inayi endelela nande okulongitha ehala ndyoka, noya li tayi vulu okutegelela mamga Muni te ya monene ehala limwe. ‘ Muni ite tu ningi nande nawa. Tse otwa hogolola epangelo lyetu li tu kwathele moompumbwe dhetu, ihe haku tu tidhaatidha ngeyi twa fa oombwa niingulu. Otwa hogololela ashike omahala nani, itatu li nande iiyimat yemanguluko lyoshilongo shetu. Otu li tu na lela omaipulo omanene kombinga yonakuyiwa yetu. Katu na omagumbo. Katu na iilonga. Katu na iikulya. Katu na oshimaliwa shokulongitha aanona yetu noshowo okulanda oompumbwe dhetu dhiili nodhi ili, nongashiingeyi otatu tidhwa ishewe puuhala wetu mpoka twa li twa dhengela uupeleki wetu tu kale mo. Ano otatu ningwa ngiini kepangelo lyetu? Nali tale po nawa mpoka,’ gumwe gwomaakalimo, Bennet Geiseb ta ti ngawo neyeme. Aakalimo yalwe ngashi meme Sussana Gaoses nomusamane gwe tate Epson Kahozu noshowo me Adelta Khainabes nomusamane gwe Hansie Katjiuanga, Elfried Hannes, Robert Gavab, Elias Eiguwab na Johannes Uirab, oya lombwela The Namibian kutya kaye uvite we ye li mevi lyooyina, oshoka otaya mono iihuna. Taya ti kaye na ehala lyokukala naandjoka ya li ye na oya tidhwaatidhwa mo kelelo lyawo. Taya ti kaye na iilonga ya mone ngeno oshimaliwa shokulanda oompumbwe dhawo ngashi iikulya nayilwe yi ili, mwa kwatela nofuto yosikola yaanona yawo noshowo okufuta omauhaku gawo noguunona wawo. Taya ti nonando elelo lye ya pele ehala lyawo lya Kuvukiland ya kale mo ongaathigona, otali etha wo mboka ye na iimaliwa ye ya mone omahala kolukanda lwawo huka nokutunga ko wo oongeshefa odhindji dhomalovu. Taya ti yamwe ye na nale omagumbo mondoolopa nenge moNomtsoub ohaya thigi po omagumbo hawo taye ga thithitha, ndele taye ya okumona omahala gokutunga omagumbo gawo gamwe koKuvukiland. Geiseb okwa lombwele Oshifo shika kutya oyendji yomaakalimo yomoKuvukiland, mboka kaye na iikulya, ohaya yi komatoto hoka haya ka hadha iikulya. The Namibian okwa li a yi ko komatoto hoka nokwa adha ko aakalimo, aakuluntu naanona, yi ipyakidhila nokuhadha iikulya miiyagaya mbyoka hayi ka ekelwahi ku Muni hoka. Oshikumithi, aakalimo mbaka oye li mumwe noondjima, ayehe taya hadha iikulya yawo miiyagaya moka.Kepulo, omusamane Benjamin okwa ti kutya aakalimo mboka ya kuthwa pomahala gawo, oya li po shaa li paveta noye na okuza po oshoka ehala ndyoka olyOmina. Nande ongawo Benjamin okwa ti kutya, oye li moonkundathana nomina, yi ya pe ehala nenge omahala momahala gayo ya longekidhe mo nawa nomu tungwe omagumbo gaakalimo nenge ya pewe omahala ya tunge mo yoyene. Kombinya yetoto, Benjamin okwa ti kutya oye shi shi nawa kutya okwa pumbwa shili ekondololo notaya ka popya nOkampani ndjoka yi na sha netoto ndyoka yi tule po omalandulathano nokukelela aantu kaya ka toole nokulya iikulya ya ekelwahi hoka. Tate Benjamin ta gwedha po ta ti kutya elelo lya Shomeya otali ka eta po etoto epe, ndyoka tali ka kala lya kondololwa nawa na itashi ka kala we oshipu kaakalimo mboka ya kale haya ka hadha iikulya ya ekelwahi ya lye.

In an age of information overload, Sunrise is The Namibian’s morning briefing, delivered at 6h00 from Monday to Friday. It offers a curated rundown of the most important stories from the past 24 hours – occasionally with a light, witty touch. It’s an essential way to stay informed. Subscribe and join our newsletter community.

AI placeholder

The Namibian uses AI tools to assist with improved quality, accuracy and efficiency, while maintaining editorial oversight and journalistic integrity.

Stay informed with The Namibian – your source for credible journalism. Get in-depth reporting and opinions for only N$85 a month. Invest in journalism, invest in democracy –
Subscribe Now!


Latest News