Oshiwambo News
Omuperesidende omupe ota etapo shike
OMOLWASHIKE ya hala oku ninga omuperesidende gwa Namibia?Epulo oondika kutya oshike oshaanawa nenge shivulepo shoka, Hage Geingob ta ka gandja nenge tape oshilongo? Elalakano linipo ta li ka gwanithwa ngele Pendukeni Iivula Ithana okwa ningwa omuperesidende molwaashike, sho eli omukiintu?
Nenge Nahas Angula netu fatululile kutya oshike taka longa nawa nawa shivule shoka ha popiwa kutya okuli Omuprima Minista keena ondjungu miilonga ye.Na eyooloko lya shike Jerry Ekandjo ta etapo kakele koku talika ongo oshilyo sho Swapo shi holike, na ohashi kondjele uuwanawa wiilyo yo Swapo oyo ayike.
Na mbaka ayehe otaya keetapo shike shoka inaashi monika nale? Ethimbo olya pya opo iilyo yo Swapo yi tokole kutya olye ta ka ninga omuwiliki gwongundu ndjoka, ndele shoka sha simana ooshoka kutya olye omuulikwa gwawo ngoka ta ka ninga omuperesidende gwa Namibia.Ongundu ta yi pangele oya longo nawa sho inaayi dhina kutya ehogololo lyayo lyaaleli ota li ka kala nenwethemo enene shiikwatelela kutya oolye yeli miipundi yokomeho na mbaka oya kuutumba ngiini.
Onkene oshigongi oshinene sho Swapo nenge okongressa ndjoka yili ko muNovomba na Desemba nuumvo ota yi ka utha kutya olye omuperesidende gwa Namibia ta landula.
Oshoka okwa tegelelwa, kutya omupevipersidende gwo Swapo ngoka taka hogololwa poshigongi shoka oye taka landula omuperesidende Hifikepunye Pohamba konima yokumanitha oshikako she shuuwiliki wa Namibia omumvo 2015. Shika osha tegelelwa shika, ningwe molwaashoka o Swapo oyo ongundu ndjoka ya tegelelwa natango yi ka sindane momahogololo taga ka ningwa pehulilo lyomumvo 2014.Onkene osha simana opo mboka taya ka kala pokongressa ndjoka yeli omathele 600 ya dhiladhile nawa mehogololo lyawo kutya oshilongo oya hala shi ye miikaha yalye ndele haku kala neiyuvo kutya shoka oshinima shoSwapo na kashina onkwa nayalwe mboka yaashi iilyo yongundu ndjoka.
O Politburo yo Swapo oshiwike shayi oya ulike Hage Geingob na Pendukeni Iivula Ithana ongo aaulikwa methigathano lyoshipundihala shuupeviperesidende, naambaka oya tegelela oku ka joinwa komuulikwa gumwe ngoka taka ulikwa pethimbo lyoshigongi shongundumutima omwedhi taguya. Sigo oompaka otapa tengenekwa kutya ngoka otashi vulika a kale omuprima minista, Nahas Angula nenge Minista gwomalelo giitopolwa Jerry Ekandjo. Geingob okuwetike ena ompito yoku ninga omupevipersidende gwoSwapo, molwaashoka pethimbo ndika nguka oye eli pehala ndyoka.
Oyendji inaya tala Iivula Ithana ta ka hogololwa okuninga omupevipersidende nonando ye okuli amushangandjayi gwoSwapo. Ekandjo ota ku tengenekwa tashi vulika oye taka mbilika olweendo lwa Geingob oku ya koshipundi shuupeviperesidende naashoka shuuperesidende wa Namibia wowene, unene tuu sho Ekandjo ena omutalelo gu holike mokati kiilyo yo Swapo.
Aatalinawa ota ya ti NahasAngula okwa li uuholo we komutse sho a tindi okuulikwa poshigongi shopolitburo, nelalakano okutegelela a tale ngele poshigongi shongundumutima ota ka ulikwa.
Nomupopyo gwe ogwa ulike kutya ota longo nuukeka, olundji sho aluhe tapopi kutya ye ota yambidhidha omuulikwa gwomuperesidende, nando ngoka keshiwike sigo oompaka kutya oye olye. Shika otashi uvikako, sho Angula ta yambidhidha omuperesidende ngoka emu pa oshipundi shuuPrima, oshoka ngele itemu yambidhidha nena opena ompito kutya ota hepeke oonkondo dhe ngele okwa tegelela yalwe ye mu yambidhidhe moonkambadhala dhe.
Mokati kaayihe mbika ina shi dhimbiwa kutya, kutya olye nee a hogololwa ongo omupevipersidende gwo Swapo ,oye woo a tegelela a ka ninge omuperesidende gwa Namibia. Oshinima shasimana ooshika kutya nguka ota kala poshipundi shoka molwaashike uuwanawa waashona? Onkene pethimbo ndika opwa fa pena eiyuvo ndyoka lyo kwaanakonasha kutya aaulikwa oolye.Nepulo oondika ngele oshilongo otashi ka kala nomuperesidende a fa Pohamba, ngoka a li keena ethaneko lya nkene ta wilike oshilongo, nokwa kala a holama konima yehuyanza lyoshinakugwanithwa shongundu yoSwapo mewiliko lya Namibia.Pohamba okwa kala keena omatokolo ge mwene okuza tuu nkene a yile koshipundi omumvo 2005, nokuza mu Desemba onkalo otashi vulika yi ka nayipale.
Oshoka mboka haya lopota kuye ita ye ke mu simaneka unene tuu shampa yeshi kutya omuwiliki gwomonakuyiwa olye. Oshigwana sha Namibia oshina okupula, Geingob, Iivula Ithana naaulikwa yalwe kutya oshike omathaneko geni omahwepo taya eta poshinyanga kehe gumwe gwawo oku kuthamo oshilongo shika momashongo omanene gopankalathano nopamahupilo ngoka tage shi thindile pevi. Ewiliko lyuukumwe lyaana omutse hagu tokola toko itali longo na olya kalelapo epiyagano nokwaa katuka okuya komeho.
Onkene iilyo ayihe yoSwapo mbyoka tayi ka hogolola pokongressa oyina oshinakugwanithwa oshinene okuninga ehogololo ndyoka tali etele oshilongo ashihe uuwanawa ndele hakutala ashike uuwanawa wawo yene , oofamili dhawo nomahewa gawo. Ina ya pumbwa okuhogolola omuperesidende gwoghomtjas ndhoka tadhi holoka dhafa aanangeshefa. Niishewe omuperesidende gwaakiintu oyo ayeke.
Ishewe nguka ta hogololwa ina kala ashike omuperesidende gwo Swapo[ oshoka ngele ongaaka shika otashi fala komuleli ena uuhwenge nokuninga omatokolo gemwene] ishewe nguka ina kala omuperesidende gwoludhi lumwe nenge gwokangundu okashona. Oye na okutseya kutya oyena oku hogolola omuwiliki gwaNamibia, ngele, hasho ya ningi, shika otashi ka talikako ongo ekengelelo lyomahalo nomalalakano gaantu oyendji yoshilongo shika unene tuu aagundjuka noshowo omapipi ngoka inaa ga valwa natango.
