Oshiwambo News
Omauwanawa gomuperesidende nomuperesidende nale ga gwedhelwa
IMALIWA mbyoka hayi futwa omupersidende ta wilike nefamili lye noshowo mbyoka yomagumbo ota yi gwedhelwa okuuka pombanda. Egwedhelo lyomauwanawa ngaka olya tseyithwa kOmuprima Minista Nahas Angula ,pethimbo a tula ontotwaveta yinasha nOmauwanawa nopenzela yaaperesidende nale, ontotwampango ndjika otayi eta omalundululo mwaandjoka yomumvo 2004. Ngaka otaga popi woo kombinga yondjambi yomuperesidende omauwanawa galwe noshowo ndjoka yomuhokanwa gwe.
Angula okwa ti oveta ndjika oya pumbiwa oku longekidhila onkalo ndjoka inayi tegelelwa. Oveta yongashingeyi kombinga yomuperesidende nale oyi na oompito mbali kombinga yuuwanawa womuperesidende eli mopenzela.
Mompito yotango omuperesidende nale ota hogolola okukala megumbo ndyoka a pewa kepangelo nenge ota kala megumbo lye mwene na ota kala ta pewa iimaliwa yokufutila egumbo ndyoka oku za koholomende.
Oveta ndjoka ya tulwa poshitaafula ku Angula oya etapo ompito ontintatu , moka epangelo tali tungu egumbo nuuna ndyoka lya pu ota li ningipo lyopaumwene lyomuperesidende nale.Osheetwapo sha Angula osha kankamekelwa komathaneko ga gandjwa kehangano lyokuyalula omambo lya Deloitte and Touche okuza momakonakono ngoka ndika lya ningile kombinga yoondjambi nomauwanawa galwe noshowo omapandulo gomuperesidende ta wilike nomuperesidende nale noshowo aahokwanwa yawo. Sigo oompaka kapa kalele ompango ndjoka tayi utha kutya mbaka otaya futwa ngiini, noofuto dhawo odha kala ashike hadhi uthwa komatokolo haga ningwa omalupita koKabinete uuna sha monika kutya opwa pumbwa elunduluko lyontumba.
Deloitte and Touche okwa thaneke kutya omuperesidende eli mopenzela na futwe omwaalu omunene sho ta yi mopenzela gu thike pondjambi ye yomumvo gumwe mukehe oshikako a longa ongo omuperesidende. Omukokoliperesidende Sam Nujoma sho a yi mopenzela okwa pewa ondjambi onkalamwenyo ayihe tashi oha futwa ondjambi omwedhi kehe okuza kepangelo. Omumvo gwotango sho a gandja oshipundi ku Pohamba mo2005, Nujoma okwa li a pewa omwaalu omunene lumwe guthike pondjambi ye yokomumvo pethimbo ndyoka yoodola omayovi omathele 421 000, ndjoka ya li inaa kuthwa iifendela.
Kakele kiimaliwa mbyoka okwa li woo apewa iihauto itatu, Omashete S500, osheenditho shondunda ayihe hashi nana akuhe, noshowo osheenditho shekangwa. Okwa li woo a pewa aagameni yeli omulongo, aahingi yiihauto yeli yatatu, oohamushanga yopaumwene yeli yaali, aakwatheli yopaumwene yeli yaali, aayakuli mombelewa yaali, aaniilonga yomegumbo yatatu, aaniilonga yomoshikunino yatatu, aateleki yaali naayakuli mokugandja iikulya woo yeli yaali, aaopaleki yiikutu yaali megumbo lye.
Omuperesidende Hifikepunye Pohamba sigo omokati komumvo nguka okwa mona ondjambi yili poodola oomiliona 2,1 miiyemo ayihe, mumbika omuna oodola omiliona 1,68 iimaliwa koomuma noshowo oodola omayovi 419 177 molupe lwaashi lwiimaliwa koomuma. Ondjambi ye, inaa mu kwatelwa omauwanawa galwe oyo oodola omayovi omathele 692 465 komumvo. Omathaneko gamwe ga ningwa ku Deloitte and Touche oongoka kutya omuperesidende ina kala ta kwata ondjambi yili pombanda nooperesenda 10 sigo 15 kwaandjoka yomuPrima Minista. Deloitte na Touche okwa thaneke woo omauwanawa gaawiliki yalwe mepangelo ngoka taga lundulula oondjambi dhaantu mbaka mwa kwatelwa oominista, aapeviminista, iilyo yoparliamende, oongoloneya yiitopolwa, ookansela yiikandjohogololo, noshowo iilyo yokommissi yiilonga yepangelo.
Okommissi yoondjambi nomauwanawa gaanambelewa moombelewa dhoshigwana oya thanekepo omukalo omupe ,ngoka taku tiwa otagu ka tula oondjambi dhiilyo yoparliamende pombanda. Panguka, ondjambi yomuprima otayi kala omiliona 1,25 , omanga yomupevi gwe otayi kala omiliona 1,1 komumvo.
Ondjambi yomupopi megumbo lyopashigwana nomunashipundi shegumbo etiyali, ota yi kala omiliona yimwe oshinkwanu yimwe komumvo.
Mokati komumvo gwayi ondjambi yokomumvo yominista oya li oodola omayovi 950 241, yaapevi oya li oodola omayovi 863 809. Oongoloneya oya taambele omayovi omathele 866 899 komumvo nomunashipundi gwokommissi yiilonga yepangelo okwa li a mono oodola omayovi 899 090 komumvo.
