Oshiwambo News

31.07.2012

Elukululo lya Caprivi ota li eta uupyakadhi tashi vulika

OMATHANEKO oku lukulula oshitopolwa sha Caprivi otashi vulika ga hwameke omaipumomumwe gopamihoko.

Opwa tilika kutya ngele omuhoko gumwe gwomwaandhoka mbali ominene moshitopolwa shoka ina gu panda edhina ndyoka otashi vulika pu holoke oshilanduli oshiwinayi nosha nika oshiponga.Ethaneko okulukulula oshitopolwa shoka olya kundathanenwe mokabinete omwedhi nguka nenge olya tulilwe poshitaafula mokabinete kominista Yiipambele yomuperesidende, Albert Kawana  ngoka woo eli omvalele yoshitopolwa shoka.
Pamwe nethaneko ndyoka, opwa gandjwa woo ekwawo oku lundulula edhina lyoshilando sha Luderitz nenge o Lindili. Omatompelo ga gandjwa opo omadhina ngaka ga lundululwe oshoka ngoka aniwa oguukoloni wa Ndowishi.
O The Namibia oya taamba oongodhi okuza kaakalimo yomoshitopolwa sha Caprivi mboka taya gandja uutile wawo nomaiyuvo gawo kombinga yethaneko lyoku lukulula oCaprivi.
Oya ti oshinima shoka otashi vulika oku nenepeka uhwenge mokati komihoko unene tuu pokati kaaMafwe na Masubia.
Moshipopiwa she konkalo yoshigwana moParliamende nuumvo,Omuperesidende Hifikepunye Pohamba okwa li a yamukula epulo lya Ignatius Shixwameni na Usutuaije Maamberua kombinga yomadhina guukoloni ngaashi ndyoka lya Luderitz na Caprivi, ati osha pumbiwa pu ningwe sha na opena oku ningwa sha kugo. Osha ngashingeyi pwa tamekwa oku ningwa sha naashi Kawana apulwa, ina tinda okutya sha nenge azimine kutya opena sha tashi ningwa. Kawana okwa lombwele oThe Namibian kutya na yi popye nominista yUuyelele nomakwatathano gopaunongononi kombinga yoshinima shoka. Joel Kaapanda okwa ti oku shishi kutya oshinima shoka osha popilwe komuperesidende pethimbo lyoshipopiwa she moparliamende ndele kena owino kutya epangelo olya ya sigo oopeni mokutula shika miilonga.
 O The Namibian otayi holola kutya opena omalongekidho opo edhina lyoshitopolwa Caprivi li lundululwe, pa yambidhidho lyoongundu dhoompilameno.Edhina lya Luderitz nalyo woo ota li lundululwa.Epulo oondika nee kutya oCaprivi  ota ka lukwa shike.
Ota ka lukwa Itenge[ ehala eshona]ndyoka inaali pandika kaakalimo yomoshitopolwa shoka nenge pamwe otali kala Linyati ndyoka lya lukwa kaa Barotse osho oyendji ya pula.
Oombelewa oonene dhewiliko lyaaMafwe odhili poLinyati omanga ndyoka lyaa Masubia oha li ithanwa Munitenge nenge mwene gwa Caprivi, lyomukwaniilwa Kisco Liswani II po mpoka opo  pena uuwa we.
Edhina Itenge otaku tiwa kalili nawa oshoka oli na ekwatathano nuu itendiko kohi ya Mishake Muyongo, ngoka a li hala oku luka ehala ndyoka orepubilika ya Itenge.Yamwe oya ti kutya nee epangelo olya pula opo oshigwana shi gandje omadhina ngoka taga vulu oku lukwa oshitopolwa shika, omihoko ndhoka mbali otadhi ka kala mekondjithathano kombinga yelukululo.Elukululo lya Lindili ota ku tiwa ota li thigwa miikaha yamuni gwoshilando shoka opo a tale kutya ota ningi ngiini, omanga ndyoka lyokulukulula Caprivi olili miikaha yewiliko lyopashitopolwa shoka, moka aaMafwe naaSubia yena mo kehe yamwe aakalelipo yatatu.
Olindili oya li nomadhina ogendji ngaashi Angra Pequena omumvo 1883.Olindili oyi na aantu yomihoko dha yooloka mboka ayehe ha yi ithana kutya yo a abuchters, onkene edhina kehe ndyoka tali lukwa ndele olya hulila na bucht otashi vulika likale lya taambiwako kwaayehe.  Olindili oya lukilwa omulandithi omundowishi, Adolf Luderitz ngoka aniwa a landele ehala ndyoka komukwaniilwa gwaaNama, nokwe li ilukile yemwene.


Cycling Safety Awareness Campaign