X
04:42Last update on: 12 Aug 2013
The Namibian
Mon 12 Aug 2013


POLL
What do you think of the renaming and addition of regions and constituencies?
Results so far:
Older Polls
Namakalu a fumvikwa kengathithi pOmuulukila
Photograph by Oswald Shivute
OMUNAMBELEWA omukuluntupitithi gwondoolopa yOutapi mOmbalantu moshitopolwa shaMusati tate Oswin Namakalu, ngoka a manene oondjenda dhe moshipangelo shaKatoolika mOvenduka mEtine lyeti 25 Juli 2013 konima yuuwehame nomepipi lyomimvo 55 okwa fumvikwa mOlyomakaya ga zi ko pOmuulukila mOmbalantu moshitopolwa shaMusati okuziilila pegumbo lye pOkafakoushongo kengathithi enene lyaalilasa.
Mokati kaalilasa omwa li mwa kwatelwa oominista dhepangelo, aanambelewa aakuluntu mepangelo nosho wo miikondo ya yama kepangelo naambyoka kaa yi shi yepangelo, oogavena, oomeya, aanambelewa aakuluntupitithi yoondoolopa dhi ili nodhi ili moNamibia mwa kwatelwa wo ngoka gwoshilandopangelo shaVenduka tate Niilo Taapopi, ookaansela yiitopolwa nomagumbo, aaleli yopambepo noyopamuthigululwakalo nosho wo nee aakwanezimo nookuume oyendjiyendji.
Oshituthifumviko pangeleka osha li sha kwatelwa komeho komudiakoni gwaAnamulenge tate Ambrosius Shalumbu naayendithi yalwe omanga oshituthifumviko shoshene sha wilikwa komunashipundi gwelelo lyoshitopolwa shaMusati tate Tataati Shileka nakaansela Simeon Kavila.
Oshituthidhimbuluko she osha ningilwe mEtitano lyeti 2 Auguste 2013 pegumbo lye pOkafakoushongo moka ondjokonona ye ya leshwa kutate Onesimus Nekondo. Meya gwondoolopa yOutapi tate Matheus Ndeshitila okwa eta po oshipopiwa pehala lyelelondoolopa yOutapi. Anna Shalumbu ta popi pehala lyaavali. Phillemon Shikwambi pehala lyofamili, tate T. Mofuka pehala lyookuume, tate M. Elungu pehala lyomakoma goSwapo, omukuluntu gwoSwapo mOmusati tate Errki T. Endjala ta popi pehala lyoSwapo mOmusati, Meme Anyolo te eta po oshipopiwa shomuselekadhi meme Asteria Namakalu. Aatekulwa oya popilwa ko kumeme M. Shitengi, yeAluvilu Maria ta popi pehala lyaanona. Omupresidende gwoshilongo tatekulu Hifikepunye Pohamba nosho wo Omukokolipresidende Sam Nujoma nayo wo oya tuma omatumwalaka nokutanga nakusa Oswin Namakalu a li omukondjelimanguluko gwoshili nokwa dhana onkandangala onene mu yo. Taya ti wo kutya okwa li yimwe yomoongudhi oonene dhoshilongo ndhoka tadhe enditha ehumokomeho lyaNamibia. Etumwalaka lyapresidende olya leshwa kugavena yaMusati mee Sophia Shaningwa omanga lyomukokolipresidende lya leshwa kugumwe gwomaanambelewa ye tate Kashindi.
Meya gwOutapi tate Ndeshitila okwa ti kutya nakusa Namakalu ngoka a valelwa momukunda Omahokwe mOmbalantu moshitopolwa shaMusati meti 9 Maalitsa 1958 na omo a kokele mOmahokwe moka. Ta hiti osikola yaanona pOmuulukila nokwa yi kwaandjoka yopasekundoskola kuCanisianum koAnamulenge omanga inaaya muupongekwa petameko lela lyomimvo dhomilongoheyali, okwa li omunambelewa omukuluntupitithi e shi okuya nokuza po kwa li nokwa longa nuudhiginini lela meyambulopo lyondoolopa yOutapi. A adhika nokuli e na omathaneko omanene gokuyelutha po natango ondoolopa yOutapi ndjika yi ye pondondo yopombanda lela.
Mokuya kwe kombanda mekondjelomanguluko, tate Ndeshitila ota ti kutya nakusa Namakalu okwa tsikile neilongo lye moUnited Nation Institute for Namibia moLusaka sha Zambia moka i imonene odiploma ye meilongo lyopamahumithokomeho nomalelo momumvo 1982. Okwi ilonga wo koJohn Schehr Natiknal Institute mOndowishi moka i ilikolele onzapo muunongononi wopolitika momumvo 1985. Molwashoka okwa li e hole okwiilonga okwi ilongele wo elelo lyaayehe koPolytechnic yaNamibia hoka a mono wo odiploma melelo lyaayehe meti 25 Apilili 1997.
Omanga e li muupongekwa nakusa Namakalu okwa longela oSwapo momahala giilonga ogendji. A kala omunambelewa omukuluntu mosenda yaNamibia yi na sha nuukalinawa nelongo mOnyango shaZambia. Ta kala wo omunambelewawiliki momahala gaakwaSwapo moZambia nomoAngola. Okwa li wo omuunganeki gwaagaluki yaNamibia okuza koKwanza yuumbugantu moAngola pawiliko yehangano lyoontauki lyiigwanahangano.
Konima sho oshilongo sha manguluka, nakusa Namakalu okwa longele wo oSwapo yaNamibia ongomunambelewaleli mOnooli yaNamibia omanga ina langekwa omunambelewawiliki gwoshikondo shiimaliwa morigina yaTjiwarongo momumvo 1992. Okuza mpoka nakusa Namakalu okwa ka ninga omukuluntu gwoSwapo moshitopolwa shaOtjozondjupa. Momumvo 1993 Namakalu okwa li u ulikwa omuwilikindjayi gwaSprinkbok Patrol Namibia (PTY) ltd T/A Namibia Protection Services (Okakonkola). Okuza mpoka nakusa Namakalu okwa ka longa mombelewa yomupresidende nokuza mpoka okwa langekwa omunambelewa gwondoolopa yOutapi meti 1 Auguste 1999. Outapi sho wa ningi ondoolopa yi ithikamena momumvo 2002, nakusa Namakalu oku ulikwa a ninge omunambelewa omukuluntupitithi gwondoolopa yOutapi, ehala lyiilonga ndyoka a kala nalyo ongomunandjungu miilonga ye sigo ta mana oondjenda dhe meti 25 Juli 2013.
Nakusa Namakalu okwa thiga ko nee omukulukadhi gwe meme Asteria Namakalu, aamati ye yaali nomukadhona gumwe, aakuluntu ye, aamwayinamati yaali naamwayinakadhona yatatu.
Oshituthifumviko pangeleka osha li sha kwatelwa komeho komudiakoni gwaAnamulenge tate Ambrosius Shalumbu naayendithi yalwe omanga oshituthifumviko shoshene sha wilikwa komunashipundi gwelelo lyoshitopolwa shaMusati tate Tataati Shileka nakaansela Simeon Kavila.
Oshituthidhimbuluko she osha ningilwe mEtitano lyeti 2 Auguste 2013 pegumbo lye pOkafakoushongo moka ondjokonona ye ya leshwa kutate Onesimus Nekondo. Meya gwondoolopa yOutapi tate Matheus Ndeshitila okwa eta po oshipopiwa pehala lyelelondoolopa yOutapi. Anna Shalumbu ta popi pehala lyaavali. Phillemon Shikwambi pehala lyofamili, tate T. Mofuka pehala lyookuume, tate M. Elungu pehala lyomakoma goSwapo, omukuluntu gwoSwapo mOmusati tate Errki T. Endjala ta popi pehala lyoSwapo mOmusati, Meme Anyolo te eta po oshipopiwa shomuselekadhi meme Asteria Namakalu. Aatekulwa oya popilwa ko kumeme M. Shitengi, yeAluvilu Maria ta popi pehala lyaanona. Omupresidende gwoshilongo tatekulu Hifikepunye Pohamba nosho wo Omukokolipresidende Sam Nujoma nayo wo oya tuma omatumwalaka nokutanga nakusa Oswin Namakalu a li omukondjelimanguluko gwoshili nokwa dhana onkandangala onene mu yo. Taya ti wo kutya okwa li yimwe yomoongudhi oonene dhoshilongo ndhoka tadhe enditha ehumokomeho lyaNamibia. Etumwalaka lyapresidende olya leshwa kugavena yaMusati mee Sophia Shaningwa omanga lyomukokolipresidende lya leshwa kugumwe gwomaanambelewa ye tate Kashindi.
Meya gwOutapi tate Ndeshitila okwa ti kutya nakusa Namakalu ngoka a valelwa momukunda Omahokwe mOmbalantu moshitopolwa shaMusati meti 9 Maalitsa 1958 na omo a kokele mOmahokwe moka. Ta hiti osikola yaanona pOmuulukila nokwa yi kwaandjoka yopasekundoskola kuCanisianum koAnamulenge omanga inaaya muupongekwa petameko lela lyomimvo dhomilongoheyali, okwa li omunambelewa omukuluntupitithi e shi okuya nokuza po kwa li nokwa longa nuudhiginini lela meyambulopo lyondoolopa yOutapi. A adhika nokuli e na omathaneko omanene gokuyelutha po natango ondoolopa yOutapi ndjika yi ye pondondo yopombanda lela.
Mokuya kwe kombanda mekondjelomanguluko, tate Ndeshitila ota ti kutya nakusa Namakalu okwa tsikile neilongo lye moUnited Nation Institute for Namibia moLusaka sha Zambia moka i imonene odiploma ye meilongo lyopamahumithokomeho nomalelo momumvo 1982. Okwi ilonga wo koJohn Schehr Natiknal Institute mOndowishi moka i ilikolele onzapo muunongononi wopolitika momumvo 1985. Molwashoka okwa li e hole okwiilonga okwi ilongele wo elelo lyaayehe koPolytechnic yaNamibia hoka a mono wo odiploma melelo lyaayehe meti 25 Apilili 1997.
Omanga e li muupongekwa nakusa Namakalu okwa longela oSwapo momahala giilonga ogendji. A kala omunambelewa omukuluntu mosenda yaNamibia yi na sha nuukalinawa nelongo mOnyango shaZambia. Ta kala wo omunambelewawiliki momahala gaakwaSwapo moZambia nomoAngola. Okwa li wo omuunganeki gwaagaluki yaNamibia okuza koKwanza yuumbugantu moAngola pawiliko yehangano lyoontauki lyiigwanahangano.
Konima sho oshilongo sha manguluka, nakusa Namakalu okwa longele wo oSwapo yaNamibia ongomunambelewaleli mOnooli yaNamibia omanga ina langekwa omunambelewawiliki gwoshikondo shiimaliwa morigina yaTjiwarongo momumvo 1992. Okuza mpoka nakusa Namakalu okwa ka ninga omukuluntu gwoSwapo moshitopolwa shaOtjozondjupa. Momumvo 1993 Namakalu okwa li u ulikwa omuwilikindjayi gwaSprinkbok Patrol Namibia (PTY) ltd T/A Namibia Protection Services (Okakonkola). Okuza mpoka nakusa Namakalu okwa ka longa mombelewa yomupresidende nokuza mpoka okwa langekwa omunambelewa gwondoolopa yOutapi meti 1 Auguste 1999. Outapi sho wa ningi ondoolopa yi ithikamena momumvo 2002, nakusa Namakalu oku ulikwa a ninge omunambelewa omukuluntupitithi gwondoolopa yOutapi, ehala lyiilonga ndyoka a kala nalyo ongomunandjungu miilonga ye sigo ta mana oondjenda dhe meti 25 Juli 2013.
Nakusa Namakalu okwa thiga ko nee omukulukadhi gwe meme Asteria Namakalu, aamati ye yaali nomukadhona gumwe, aakuluntu ye, aamwayinamati yaali naamwayinakadhona yatatu.
Comment on this article
Latest comments
www.weatherphotos.co.za
Windhoek
7°
24°
0mm
Walvis Bay
8°
22°
0mm
Oshakati
8°
31°
0mm
Keetmanshoop
1°
17°
0mm
Grootfontein
2°
27°
0mm
Gobabis
5°
24°
0mm
(August 12)
View more ...
