OSHIWAMBO - | 2013-08-06
Epangelo otali ka futila aakwanaluhepo omayakulo gomeya
OKABINETE okwa kundanekwa ka zimine omalongekidho opo epangelo li kale tali kwathele pashimaliwa okufuta omayakulo gomeya komagumbo ge thike pomayovi omilongo hetatu nagane (omagumbo 84 000) ngoka kwa talika lela ge na ashike aakwanaluhepo. Omlongekidho ngaka okwa kundanwa taga ka tameka nee omumvo tagu ya.

Etokolo ndyoka olya landula edhiladhilo lye etelwe po kominista yuunamapya nuuniimuna, omeya niihwa omusimanekwa John Mutorwa ongoshitopolwa shoNational Development Plans (NDP) pamwe wo noWater Supply and Sanitation Policy (WSASP -2008). Okwa kundanekwa Mutorwa i indile okabinete ka gandje eziminino opo ku tulwe miilonga omikalo dha yooloka okukwathela mokugandja omeya oshali osho wo omalongekidho gokulongitha omeya opo ku kwathelwe nee pashimaliwa kepangelo miifuta yomayakulo gomeya kwaamboka kwa talika lela kutya aathigona mboka ya kala kiitopolwa yoondoloopa osho wo kuushamba.

Ondoloopa dha adha omilongo ntano nahamano nomalelo gopaitopolwa (56) odha kwatathanwa nale nadho shi na sha noshinima shoka shomikalo dha yooloka okukwathela aakwanaluhepo miifuta yomayakulo ngoka gomeya palongelokumwe nee nehangano lyoNamibia Water Corporation, uuministeli womalelo gopaitopolwa nogopamuthigululwakalo, omagumbo osho wo omahumithokomeho giitopolwa yokuushamba osho wo nee uuministeli wuunamapya nuuniimuna, omeya osho wo iihwa.

Pauyelele wa ziilile kuMutorwa, edhiladhilo ndyoka otali ka pumbwa nee oshimaliwa shi thike poomiliona dhoodola dhaNamibia omilongo mbali nantano (oomiliona N$25) opo li tulwe miilonga. Etitano ngaa ndi twa zi, Mutorwa okwa li a koleke koshifo shoThe Namibian kutya okutula edhiladhilo ndyoka miilonga okwa ziminwa nale nokuli kokabinete.

“Omakwathelo ngoka inga talelwa nee kuukomitiye womeya ashike mboka haya gandja omayakulo gomeya otaya kala haye shi ningi nokupula nee oshimaliwa shawo kepangelo”, Mutorwa a yelitha ngaaka. Patsokumwe ndyoka li li po omukanaluhepo kehe otaka kala ha pewa oolita omulongo nantano dhomeya mesiku okulongitha shika naashiyaka momagumbo gawo moka. “Shika osha talelwa nee owala kokulongithwa omeya momagumbo moka na otashi pula omikalo dha gwedhwa po okumona nee kutya olye naanaa a talika ko kutya omukwanaluhepo lela”, Mutorwa a tsikile nokuyelitha ishewe ngawo.

Amushanga gwopevi muuministeli wuunamapya nuuniimuna, omeya niihwa Abraham Nehemia okwa lombwele oshifo shoThe Namibian kutya shoka sha landula ko okulongwa koprojeka ndjoka okushangitha ashike mboka taya ka kala taya mono uuwanawa mboka.

Okwa ti shika otashi vulika shi ka kuthe nando omvula ayihe yu udha shaashi opu na okuningwa omashilipaleko opo ngaa ku monike shili kutya mboka ya ninga omaindilo oya za ngaa shili momagumbo ngoka ga mona iihuna koluhepo dhoshili.

Nehemia okwa ti omalongekidho otashi vulika ga ka kale nale miilonga nokuli kuyele omumvo twa taalela shaashi oshitopolwa shimwe shoprojeka ndjika osha longwa ko nale.

Okwa ti nonando uuministeli owu na nale uuyelele kwaamboka ye na okupewa uuwanawa mbuno, Nehemia okwa ti omagumbo gaakokele (aakulupe) gaamboka haa kwata openzela naamboka haya longitha uupomba waayehe ogo kwa talika taga ka pewa uuwanawa mboka.

“Otatu ka ya komahala agehe ngoka nokwi ishilipaleka nuukomitiye womeya osho wo naaleli yopamuthigululwakalo. Otapu ka kala omakwashilipaleko ogendji opo kwaa ka gandjwe nando omakwathelo ngoka gomayakulo gomeya kwaamboka ye li nawa ngaa moondjato (kaayambantu) omanga aakwanaluhepo taya thigwa po”, Nehemia a yelitha ngawo.

Nehemia okwa ti wo nonando uuministeli wawo wa tengeneka kutya shika otashi ka pula oomiliona N$25 opo shi tulwe nawa miilonga, okwa gwedha po kutya opo ngaa taya ka yalula nawa kutya ingapi lela tayi ka kala ya pumbiwa komumvo opo oprojeka ndjoka yi kale ya ya komeho.

Uuministeli wu na sha nomeya owa ti uuyelele wa gongelwa po sigo opethhimbo ndino inawu gwana naanaa nawa opo ku tulwe shoka miilonga na opu na okuningwa omakonakono ga gwedhwa po natango ngele tashi ya komilandu noshimaliwa shoka tashi ka tulwa moprojeka ndjoka.

Uuyelele wu li po pokutala nee okutula ndjoka miilonga owu ulike sha yela kutya aagandji yomayakulo gomeya mboka ye li haya longo nale oshilonga shoka sha simana moshigwana ihaya vulu naanaa okumona ko iifuta yawo kookastoma dhawo adhihe oshoka aakwashigwana yamwe itaya vulu okufuta molwonkalo yoluhepo moka ye li.

Omulandu gwokugandja omeya ogu ulika kutya osha pumbiwa lela okukwathelwa pashimaliwa aakwashigwana mboka ihaaya vulu okwi ifutila omayakulo gomeya kuyo yene. Uuministeli womeya owa li anuwa wu na okukala wa holola po nale osipana yokuninga omakonakono ge na sha naamboka ye na okukala ya pewa uuwanawa mboka noku ya shangitha nee andola sha li shi na okukala sha ningwa okutamekwa muJuli omumvo tuu nguka tu li.

  Comments

  • edhiladhilo ewanawa ngiini yakwetu, aantu komikunda otaa mono iihuna unene yakwetu komeya, Tate Kalunga napandulwe sho a gandja eyele li li ngeyi ku gumwe goomaaleli yetu, - Ando Uugulu
  • Well done minister John Mutorwa,what a brilliant idea.Honestly speaking there are hundreds of Namibians who can't wait to see this happening.However the minister should do something to some of the villages which do not have tap water since independence of which Omalyata village in ohangwena constituency in ohangwena region is one of the villages without tap water. - Peuyehafo Bernardt


  • The Namibian - Tue 13 Aug 2013