Onkalo moshipangelo oshinene moshilongo oyu uka nee nayi noonkondo

ONKALO moWindhoek Central Hospital okwa kundanekwa yu uka ngaa nee nayi sigo opandondo ndjono omuvu gwoasma (Asthma) a lulilwa ngaa nee kuuwehame we mboka molwezimba ndyoka hali zi muundjugo mboka wu li pooha dhondunda ye.
Naomi Zauana okwa taambelelwe moombete moshipangelo shoka mOmaandaha sho a li a ponokelwa koasma (Asthma) kegumbo nokwa li nee e na einekelo kutya ngiika uuvu otawu kala wa tya po hwepo ashike konima yomasiku gane okwa ka falwa koshipangelo shopaumwene shaashi uuvu owa ka ya nee nayi she etwa kezimba hali ziilile muundjugo mboka wu li popepi nondunda moka a li. Zauana okwa ti okandjugo okwe ko opalekele ngaa yemwene petameko sho i ile mo sho mboka ye na oshinakugwanithwa shokwoopaleka ngaaka ya li ya tindi molwashoka ka pwa li omeya. “Kanda li tandi vulu okwi idhidhimikila ezimba onkene nda tokola okwoopaleka mwene okandjugo hoka shaashi nondunda yetu ka ya li yo opalekwa”, Zauana a yelitha ngaaka.
Zauana ngoka kwa kundanwa a kala ta fudha lela nuudhigu okwa ti ka ya li wo ya pewa omeya opo ya nwithe oopela dhawo nokwa li a pula eyemele lyomeya lye etwe okuza kegumbo opo a kale te li longitha ngele te ki iyoga nosho tuu.
Oku ulika a nyanyukilwa elundululo lye oku ya koshipangelo shilwe. Omuvu wo gulwe ngoka a tindi okutumbulwa kedhina molwetompelo lyokwaaningwa oshihakanwa okwa ti ina vululukwa ashike nando okashona molwezimba ndyoka. “Onda kala tandi kungu uusiku awuhe. Ezimba ndino otali tu monitha iihuna noonkondo. Minista (Richard) Kamwi otatu kwi indile twa mana mo wu tu kwathela monkalo ondhigu tu li mo.
Kandi li ngaa naanaa muuwehame shinene ihe onda kanitha ehalo lyokulya molwezimba ndyoka”, omuvu osho i indile ngawo shaashi okwa lulilwa nayi noonkondo. Mokuyambidhidha omakemo gaavu mbono, ndohotola gumwe okwa ti oasma (Asthma) uuvu wumwe ihaawu kwatathana noontsi, ezimba ewinayi nenge yimwe po mbyoka hayi longithwa okwoopaleka nosho tuu. Ndohotola ngoka kaa li a hala a popiwe kedhina molwomilandu dhepangelo okwa ti onkalo yomeya inaa ga gwana otaye e ta aavu ye li monkalo ngaashi yaZauana ya ye mokoma. Ndohotola okwa ti wo oshe ya ningila nokuli noshidhigu okwi iyoga koonyala omanga inaaya ka yakula aavu.
“Aavu yamwe ohaya taambelwa moombete ye na noshimela noye na okutalelapo okandjugo ethimbo nethimbo. Pamukalo gu li ngaaka etaambathano lyomikithi oli li lela pombanda noonkondo ashike Kalunga okwa yambeka noshikaha she oshipangelo shika shaashi inamu lopotwa ngaa natango iiningwanima ya fa mpoka”, ndohotola osho a tumbula ngaaka.
Omuvu gumwe po koshikondo shokupulumuthila okwa ti omalapi gokombete moshipangelo moka oga luudha na ihaga lundululwa ngaashi shi na okukala. Omupangi a li miilonga pethimbo ndyoka ina vula tya nee ngele ndhoka dha popiwa odhoshili nenge hasho omanga nee inaa ka tuma oshifo shoThe Namibian shi ka pule epitikilo komukuntusuperintendente gwoshipangelo shoka omundohotola Sara Shalongo.
Omupopiliko guuministeli mboka wuuhaku Ester Paulus okwa ti ka pwa li omukundu gwomeya inaaga gwana moshipangelo shoka shaashi uupyakadhi womunino gwa topa owa li we endelelwa po nomeya oga li ga galukilile mo nziyanziya. Sho nee oshifo shoThe Namibian sha ti opwa thanekwa oondunda dhu udha omeya nuundjugo waa li nawa Ester Paulus okwa ti aavu oya thigile ashike uupomba wa patuluka naashoka osho nee she e ta moondunda mu udhe omeya ngaaka. Nonando nee a li a tseyithilwa kutya aaniilonga pathimbo ndyoka oya li taya monika yi ipyakidhila nominino ndhoka dhomeya, Ester Paulus okwa ti ashike oshimoko oshishona noonkondo onkene omeya inaaga adha natango iitopolwa ayihe yoshipangelo.
Oshifo shoThe Namibian osha li sha lopota kutya moshipangelo shoka oshinene moshilongo omwa kala omukundu gwomeya konima sho omunino gwa li gwa topa mOsoondaha naavu yamwe po okwa kundanekwa ya kala inaayi iyoga uule womasiku gontumba. Oondohotola oyendji oyu ulike wo ekemo lyawo konkalo ya tya ngaaka noya ti oshipangelo nashi pate ashike shaashi itaya vulu okulonga monkalo ondhigu ya fa mpoka. “Naya pate ashike oshipangelo shaashi itatu vulu we okulonga monkalo ondhigu ya tya ngaaka”, ndohotola gumwe osho a ti ngaaka. Okwa kundanekwa aavu ya li yi inyengithwa okuza polupanda olutihamano molwomukundu gwa faathana nokwa kundanekwa shika nani hashi holoka oshiwike kehe nohaya kala taya tondoka nokwoopalkulula yimwe po.