Full Story

23.01.2012

Iizemo yondondo 12 na yi konakonwe

OMUKULUNTU gwenongelo lyopaumwene lya Combretum moVenduka, Susan Brown okwa thaneke pu ningwe omakonakono kombinga yiizemo yekonakono lyondondo 12.

Eindilo ndika Brown okwe li ningi konima sho iizemo yaalongwa mboka ya shangele ekonakono ya pitimo pambelewa metitatu oshiwike sha yi. Okwa ti ekonakono na li ningwe okutala omuthika gwoku gandja iitsa nenge okutalela oombapila dhaalongwa, hagu landulwa koshitopolwa shomakonakono shopashigwana.
Brown okwa ti ekonakono moshinima shika olya pumbwa woo okuningwa oku talulula omukalo gwokutala omakonakono ngoka hagu longithwa ethimbo ndika.Brown okwa ti oshafa pena ekwatathano pokati komulongwa gwondondo 12 niitsa mbyoka yo ya mono, miilongwa unene ngaashi Oshiingilisa elaka lyotango, ndyoka lya ulike kutya iitsa oyindji inaashi tegelelwa.
Okwa  ti ngele owa tala iitsa mbyoka aalongwa ya mona miilongwa ngaashi, Biology, Geography noMwaalu oya pewa iitsa yili pevi okuyeleka naashoka omuntu a li a tegelela. Brown omuwiliki gwa Combretum uule womimvo hetatu ngashingeyi ota ti okuwete pena eyooloko enene pokati kiitsa mbyoka aalongwa ye haya mono omumvo aguhe noshowo mbyoka yekonakono lyeilongekidho naambyoka yo ya mono mekonakono lya hugunina.
 Okwa ti ye ita nyenyeta kombinga yaalongwa ayehe mboka ya mono iitsa iiwinayi ndele aalongwa yamwe oha ya longo nuudhiginini na ka yena okupewa iitsa iishona mbyoka ya mono, oshoka mbaka oye na oondunge na  ohaya longo nawa okuyeleka naamboka ha ya longo inaa yiitulamo.Omupeviminista, David Namwandi okwa ti otashi vulika iitsa yokomumvo mbyoka Combretum ha gandja kaalongwa ye ha longitha omuthika gu li pevi okuyeleka naangoka gwoshigwana ashihe. Onkene oshikondo shelongo itashi tula omuthika gwoku konakona pevi opo andola gwoopalele osikola ndjoka oyo ayike.
Brown okwa ti uuna ta ya ningi omakonakono okwiilongekidhila ngoka gopehulilo lyomumvo oha ya longitha omapulo gomakonakono omakulu gOshikondo shElongo.
Brown okwa nyolele kaakuluntusikola moshilongo oku ya tseyithila shoka ta popi neipulo ndyoka ena kombinga yongushu yomuthika gwokutalela omakonakono gongundu ndjika, noshowo oombapila dhomayamukulo ndhoka hadhi longithwa kaalongi. Brown okwa ti okwa li a indile oshikondo shomakonakono omumvo 2010 opo a tale nkene oombapila dhomayamukulo gaanona mekonakono lyoBiology yopevi yomumvo 2009 ya li pewa iitsa nenge lya talelwa.”
Shoka twa mono ooshoka kutya egandjo lyiitsa olyuunkundi, oombapila dhomayamukulo odhuunkundi, yo aataleli yomakonakono kayena uunongo womuule woshilongwa shoka, na oya landula ashike omayamukulo ngoka geli momemorandum pashiposi”.
Brown omulongi gwoBiology. Okwa ti aniwa omulongwa ngele okwa gandja eyamukulo nomukalo gulwe gwaashi ngoka gu li momemoranduma nene ota pewa ekombo nenge ota ku tiwa okwa gandja eyamukulo lya puka. Okwa ti okupewa ompito oku tala oombapila ndhoka osha li oshidhigu noshikwawo aanambelewa yoshikondo shekonakono oya li yaana omikalo, yo oye ya ula nonuutondwe. Konima aniwa sho a pitikwa okutala oombapila ndhoka okwa ka tuminwa ombapila yokufuta a futile aniwa etalululo lyoombapila , ndele ye okwa ti ina indila opo ndhoka dhi talululwe nokwa tindi okufuta iimaliwa mbyoka ya li  ta yi pulwa  yoodola omayovi 18 000. Brown okwa ti aalongi yoposikola ye oya li woo haya talele omakonakono, nofuto ndjoka ha ya pewa oha yi uthwa komwaalu gwoombapila ndhoka ya talela.
Okwa ti yamwe yaataleli mbaka oye mu tseyithile kutya opena omithika mbali mokutalela omakonakono pahala lyomanongelo, ngoka gokuushayi ohaga talwa nohenda aniwa.
Sho Namwandi a pulwa tye sha komapopyo ga Brown, ye okwe ga ekelehi, ati omipopyo ndhoka otadhi ta lika nomeho omanene oshoka otadhi holoka tadhi eta omaipulo ndele odha nika omashendjo ando okukala dhoshili.Namwandi okwa hiya Brown opo a ye kombelewa ye shampa ashike ta faalele uumbangi wiinima mbyoka ta popi, nongele , mboka owu na uukwashili wontumba nena ekonakono ndyoka ta indile ota li ka niongwa.
 Mboka yaa uvitile ombili iizemo yawo ota ya vulu okupula opo oombapila dhawo dhi talululwe.


25th Birthday Magazine Available For Download